Податоците се дел од Пролетниот пакет на Европскиот семестар, кој ги содржи економските и политичките препораки на Комисијата за земјите-членки на ЕУ, а треба да бидат презентирани денеска. Предупредувањето ја нагласува зголемената загриженост во Брисел за обемот на економските предизвици со кои се соочува блокот.
„Европската конкурентност нема да се гради само на технологија, капитал или финансиска регулатива“, изјави за Политико Роксана Минзату, извршен потпретседател на Комисијата за вештини. „Ќе ја градат луѓето, вештините што ги стекнуваат и можностите што ги создаваме за да дадат целосен придонес за нашите економии и општества“.
Имајќи предвид дека американско-израелската војна во Иран не стивнува и продолжува да влијае на цената на нафтата, Комисијата предвидува дека ценовните притисоци во енергетскиот сектор ќе загрозат дури 560.000 работни места во 2026 година. Најизложени сектори се градежништвото, металургијата, хемиската индустрија и транспортот.
Послабата економска активност ја принуди Комисијата да ги ревидира проекциите за невработеност. Минатата есен, Комисијата предвиде дека невработеноста ќе биде 5,9 отсто во 2026 година и 5,8 отсто во 2027 година.
Сега верува дека ќе достигне 6 проценти во двете години. Комисијата исто така очекува владите да го зголемат задолжувањето, при што вкупниот биланс на државниот буџет за сите 27 земји на ЕУ ќе се зголеми од -3,1 отсто од БДП во 2025 година на -3,5 отсто во 2026 година и -3,6 отсто во 2027 година.
Со пакетот се обидува повторно да се насочи вниманието на работната сила, со аргумент дека агендата за конкурентност на ЕУ не може да успее без да се реши зголемениот недостиг на работници и вештини. Комисијата идентификуваше неколку сектори кои се соочуваат со притисоци за вработување.
Во европскиот автомобилски сектор, клучен за економскиот успех на Германија, Комисијата вели дека 600.000 работни места се загрозени додека индустријата се бори со транзицијата од возилата со мотори со внатрешно согорување и силната конкуренција од Кина. Околу 85.000 работни места се загрозени во индустријата за батерии.
Секторот за производство на соларни панели е погоден од пазарни притисоци кои влијаат на речиси 59.000 работни места, додека мерките за намалување на емисиите на јаглерод може да влијаат на уште 4.500 позиции во челичната индустрија.
Загриженоста ја одразува пошироката дебата во Брисел за тоа дали Европа го губи чекорот во стратешките индустрии пред ривалите како Кина и САД, и покрај плановите за потикнување на домашното производство.
Во исто време, работодавците ширум блокот продолжуваат да пријавуваат тешкотии во наоѓањето работници со соодветни квалификации. Според Комисијата, 68 отсто од средните претпријатија пријавиле недостаток на вештини во 2023 година. До 2024 година, 77 отсто од компаниите изјавиле дека недостигот на работна сила и вештини се пречка за инвестиции.
Овие наоди ја зајакнуваат централната порака на овој семестарски пакет: економската отпорност се повеќе зависи од инвестициите во човечкиот капитал. За прв пат, препораките на ЕУ што го придружуваат пакетот ќе вклучат специфичен акцент на ставање на образованието, стручната обука, образованието за возрасни, вештините на СТЕМ и преквалификацијата во срцето на рамката за економско управување на ЕУ.
„Инвестирањето во луѓе е најсилната европска стратегија за конкурентност и основата на Унијата која може да води во иновациите, да биде конкурентна и да се спротивстави на секој предизвик“, рече Минзату. „Ова е промената што ја донесе овој Европски семестар: човечкиот капитал сега се смета за клучен двигател на конкурентноста, со конкретни насоки за секоја земја-членка“.
Предизвиците за вработување наведени во документот ги надминуваат загубите на работни места. Комисијата ќе предупреди дека домаќинствата со ниски приходи би можеле да сносат непропорционален товар од повисоките цени на горивата за транспорт, што може да ги чини дополнителни 1,4 отсто од нивниот приход.
Ќе ги нагласат и постојаните нееднаквости на пазарот на трудот, посочувајќи дека граѓаните кои не се од ЕУ сè уште имаат значително поголема веројатност да бидат преквалификувани за работните места што ги извршуваат во споредба со домашните работници.
Брисел исто така ќе изрази загриженост за квалитетот на работните места, наведувајќи дека секој петти работник е заробен на ниско платени работни места во сектори со низок раст на продуктивноста, додека еден од дванаесет се соочува со ризик од сиромаштија и покрај тоа што е вработен.
Во овој контекст, Комисијата ќе го искористи пакетот за да ги охрабри земјите од ЕУ да спроведат реформи насочени кон зајакнување на вештините, подобрување на квалитетот на работните места и зајакнување на системите за социјална заштита.
Како дел од денешниот пакет Брисел исто така ќе изрази загриженост за финансиското здравје на Бугарија по деталниот преглед на нејзините трошоци. Германија, Естонија, Латвија и Словенија поминаа низ слични проверки, но од проценката на Комисијата досега излегоа без негативни оценки.
