Давид Алојан, заменик-секретар на украинскиот Совет за национална безбедност и одбрана, кој го надгледува проектот, најави дека наскоро ќе се одржи првиот состанок на меѓународниот одбор. Тој одбор ќе ги процени трошоците за истражување и развој на системот.
Проектот официјално беше лансиран на самит во Париз пред две недели. Таму се собраа лидерите на десет европски земји, вклучувајќи го и украинскиот претседател Володимир Зеленски, и претставници на десетина производители на оружје.
„Работиме со многу амбициозни рокови и имаме за цел да имаме МВП, или минимално одржлив производ, до средината на следната година“, рече Алојан. „Станува збор за прототип што веќе може да ги даде првите практични резултати.“
Украина е во голема мера зависна од американските системи „патриот“, единственото оружје во нејзиниот арсенал што може сигурно да пресретне руски балистички ракети. Сепак, испораките на „патриот“ се неизвесни поради политичката нестабилност, ограничените залихи и долгиот производствен циклус. Русија овој месец ги засили нападите со балистички ракети врз Киев и пристаништето Одеса. Лансираше десетици ракети, од кои повеќето Украина не успеа да ги пресретне поради недоволно одбранбени системи.
Украина е подготвена да обезбеди лансер и пресретнувач на ракети во проектот „Фреја“. Претседателот Зеленски го опиша придонесот овој месец како „прашање на тестирање“ и изрази надеж дека системот ќе стане оперативен во рок од една година.
Се очекува сојузниците да придонесат со технологија, како што се модерни радари и сензори, како и експертиза во електрониката за водење и контрола на ракети. Одбранбените компании „Еуросам“, кој го произведува системот САМП-Т, како и „Леонардо“, „Талес“ и „Сааб“, досега се приклучија на проектот.
Главен индустриски партнер ќе биде украинскиот производител на ракети и беспилотни летала „Фајр поинт“, кој ја разви крстосувачката ракета „фламинго“. Минатиот месец, компанијата објави договор со германскиот производител „Хенсолдт“ за снабдување со радари за проектот.
Системот „Фреја“ се развива како поевтина алтернатива на „патриот“, од кој зависат и многу европски земји. Други системи за воздушна одбрана, како што се француско-италијанскиот САМП/Т и германскиот ИРИС-Т, сè уште не ја докажале својата способност за пресретнување на балистички ракети.
Зеленски ја спореди коалицијата „Фреја“ со Лего коцки бидејќи комбинира компоненти од водечки одбранбени компании. Алојан објасни дека производителите имале задача да развијат рамка за системот со модуларни, заменливи делови.
„Логиката на целиот систем е отворена архитектура“, рече тој. „Ако Данска каже дека сака „Фреја“ со данскиот радар „вајбел“, тоа е можно. Ако Шведска сака систем со компоненти на „Сааб“, тоа исто така не е проблем.“
Според Алојан, се разгледува формирањето на посебно тело, можеби фонд, преку кое би се насочувале сите придонеси за да се обезбеди стабилно финансирање. Тој додаде дека се надева дека директното учество на компаниите покрај владите ќе помогне во намалувањето на бирократијата. „Коалицијата треба да биде практична, а не политичка“, заклучи тој.
