Во најновиот документ на ЕК, во кој се оценува напредокот на Србија во поглавјата 23 и 24 поврзани со владеењето на правото, оваа институција наведува дека бројот на државјанства доделени на руски државјани е зголемен во изминатиот период.
„И покрај сувереното право на Србија да одлучува за своите политики за државјанство и натурализација, забрзаното стекнување на правото за патување без виза во ЕУ за руските граѓани со доделување на српско државјанство, чиј број е зголемен во споредба со претходните години, претставува потенцијален безбедносен ризик за ЕУ“, се наведува во нон-пејперот на ЕК, во кој Радио Слободна Европа имал увид.
Овој документ беше дискутиран на ниво на дипломати на земјите-членки на ЕУ кон крајот на мај.
„Србија мора да го подобри прегледот на барањата за виза поднесени од државјани на земји за кои се смета дека претставуваат ризик во поглед на нерегуларна миграција или безбедност“, се вели во извештајот.
Неодамна, неколку земји-членки на ЕУ вршат притисок врз ЕК да предложи закон што ќе го олесни одбивањето на туристички визи за руските граѓани поради руската инвазија на Украина.
Според податоците на ЕУ, бројот на туристички визи издадени на руски граѓани за Шенген зоната се зголемил на речиси 480.000 во 2025 година, што е највисоко ниво од почетокот на руската инвазија на Украина во 2022 година.
Српскиот претседател Александар Вучиќ веќе објави дека Србија нема да воведе визи за руските граѓани.
Според условите на Планот за раст, Србија треба да воведе визи за најмалку три земји до крајот на годината.
Визната политика на Србија е „само делумно усогласена“ со визната политика на ЕУ со списокот на трети земји чии граѓани имаат потреба од виза за влез во ЕУ, се наведува во извештајот за владеење на правото за Србија.
Во моментов, 12 таканаречени трети земји уживаат безвизен режим со Србија, но не и со ЕУ: Ерменија, Азербејџан, Бахреин, Белорусија, Кина, Индонезија, Јамајка, Киргистан, Казахстан, Русија, Суринам и Турција.
„Не е постигнат понатамошен напредок во усогласувањето со визната политика на ЕУ од декември 2024 година, кога Србија ги исполни своите обврски според Реформската агенда за усогласување со визниот режим на ЕУ со најмалку три земји чии граѓани имаат потреба од виза за влез во ЕУ“, се наведува во документот.
Преку Реформската агенда, Србија се обврза да воведе визен режим за најмалку три од наведените земји.
Вредноста на оваа обврска според Планот за раст е малку повеќе од 27,1 милиони евра.
Неисполнувањето на оваа обврска до крајот на 2026 година би резултирало со губење на оваа сума финансиски средства.
Србија предвиде спроведување на оваа обврска до крајот на декември 2024 година во својата Реформска агенда на Планот за раст.
Сепак, ЕК им додели на сите земји во регионот таканаречен грејс период или продолжен период.
За обврските што требаше да се исполнат до крајот на 2024 година, тој рок беше продолжен за 24 месеци, или до декември 2026 година.
Во меѓувреме, пред евентуалното воведување визи за најмалку три земји, ЕК бара од Србија да ги заостри правилата за издавање визи за граѓаните на земјите што сè уште имаат безвизен режим со Србија или немаат таков со ЕУ.
Комисијата смета дека ова би обезбедило поголема контрола и усогласеност со стандардите на ЕУ, како и намалување на приливот на нерегуларни мигранти во ЕУ меѓу државјаните на трети земји што влегуваат во Србија со важечки визи.
