четврток, 28 мај 2026

Трамп: Ниту една земја нема да го контролира теснецот

Иранската револуционерна гарда соопшти дека гаѓала американска воздухопловна база, откако американската војска извршила, како што официјален претставник на Вашингтон ги нарече, напади насочени врз иранската операција со беспилотни летала во близина на Ормускиот теснец.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Ова се случи неколку часа откако претседателот Доналд Трамп ги отфрли извештаите дека е блиску до компромисен договор со Техеран.

Ескалацијата на непријателствата ги истакна заканите за кревкото примирје меѓу САД и Иран што стапи на сила на почетокот на април, намалувајќи ги надежите за мировен договор и повторно зголемувајќи ги цените на нафтата. Американски официјален претставник, кој зборуваше под услов да остане анонимен за воената операција, за Ројтерс изјави дека војската соборила четири ирански дронови за напад и погодила копнена контролна точка во пристанишниот град Бандар Абус, која требало да лансира петто беспилотно летало.

„Овие акции беа одмерени, чисто одбранбени и насочени кон одржување на прекинот на огнот“, рече официјален претставник. Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГК) соопшти дека ја гаѓал американската база како одговор на американскиот напад рано наутро во близина на аеродромот Бандар Абус, објави новинската агенција Тасним. ИРГК соопшти дека целта била американската воздухопловна база од која бил извршен нападот врз контролниот пункт во близина на Бандар Абус.

Кувајт, кој е домаќин на голема американска база, соопшти дека одговара на нападите со ракети и беспилотни летала, без да прецизира од каде доаѓаат нападите.

Израел, кој се бори против милитантите на Хезболах поддржани од Иран во јужен Либан, исто така извести за сирени кои предупредуваат за активност на непријателски авиони во северен Израел. Цените на нафтата, кои паднаа за повеќе од 1 процент во среда, се опоравија по извештаите за ескалација на непријателствата.

Во војната се убиени илјадници луѓе и се зголемија глобалните цени на енергијата откако започна на 28 февруари со американските и израелските напади. Трамп постојано повторуваше дека договорот е блиску. На состанокот на кабинетот, на кој присуствуваа медиумите во среда, Трамп го отфрли извештајот на иранската државна телевизија дека добил неофицијален нацрт-договор за враќање на комерцијалниот превоз низ теснецот на нивоата од пред војната во рок од еден месец, при што Иран и Оман заеднички ќе управуваат со сообраќајот.

Трамп рече дека ниедна земја нема да има контрола врз водниот пат и му се закани на Оман, земја со која САД имаат со децении долги воени и економски врски. „Никој нема да го контролира теснецот“, рече Трамп. „Ова се меѓународни води и Оман ќе се однесува како и сите други, или ќе мора да ги дигнеме во воздух. Тие го разбираат тоа, ќе биде добро.“ Трамп додаде дека сè уште не е задоволен од договорот со Иран и дека САД не разговараат за ублажување на санкциите против таа земја.

Белата куќа и амбасадата на Оман во Вашингтон не одговорија веднаш на барањето за коментар. Постојаната мисија на Иран во Обединетите нации исто така не беше веднаш достапна за коментар.

Во извештајот на иранската телевизија за рамковниот договор се вели дека САД, исто така, ќе ја укинат блокадата на иранските пристаништа и ќе ги повлечат воените сили од околината на Иран. Ебрахим Азизи, шеф на комитетот за национална безбедност на иранскиот парламент, рече дека „реториката“ на Трамп нема да го принуди Иран да се откаже од своите барања за збогатување ураниум, управување со теснецот и укинување на санкциите против него.

„Очигледно е дека Трамп, барајќи излез од оваа стратешка блокада, наизменично упатува закани и повикува на договор“, рече Азизи во објава на мрежата Икс. Теснецот, низ кој минуваше една петтина од светскиот сообраќај на нафта и течен природен гас пред војната, демонтирањето на нуклеарните капацитети на Иран и тековните санкции се главните точки во преговорите насочени кон прекин на тримесечниот конфликт.

Водниот пат е опфатен со меѓународното право кое им гарантира на странските бродови право на премин. Министерството за финансии на САД ја додаде Управата за теснецот во Персискиот Залив, иранското тело основано за управување со преминот низ теснецот, на списокот на санкционирани лица и субјекти кои се сметаат за закана за националната безбедност на САД.

Иранската државна телевизија соопшти дека нацрт-договорот, исто така, ќе бара од САД да ги повлечат воените сили од непосредната близина, иако рече дека прашањето за американските трупи во регионот бара понатамошна дискусија. Белата куќа го отфрли извештајот како „целосна измислица“, додека Техеран не коментираше.

Нуклеарната програма на Иран, која САД сакаат да ја прекинат, не беше спомената во извештајот на иранската телевизија за нацрт-договорот. Ирански извори изјавија дека разговорите за нуклеарното прашање ќе се одржат во втора рунда преговори, што можеби нема да биде прифатливо за некои од најблиските поддржувачи на Трамп. Иран останува на ставот дека неговата нуклеарна програма е само за мирни цели. „Суштината е дека Иран никогаш нема да има нуклеарно оружје“, изјави американскиот државен секретар Марко Рубио на состанок на кабинетот.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ