Одлуката беше објавена во петокот на состанок зад затворени врати на директорите за политика на НАТО и беше пренесена од советникот на Пентагон Александар Велез-Грин, според двајца дипломати на сојузот кои зборуваа под услов на анонимност.
Намалувањето на воените капацитети го одразува долгогодишниот напор на американскиот претседател Доналд Трамп да ја редефинира улогата на Америка во сојузот, како и стратешкиот пресврт на администрацијата кон други региони како што е Индо-Пацификот, пишува Политико.
Трамп претходно предизвика загриженост кај европските сојузници со најавата за повлекување на 5.000 војници од Германија, што подоцна се покажа дека вклучува и 4.000 војници од Полска, само за да се предомисли и да објави испраќање на дополнителни 5.000 војници во Полска.
Според дипломатите, точниот обем на намалувањето сè уште не е дефиниран, а САД не прецизирале никакви рокови за повлекување. Вашингтон исто така ги уверува сојузниците дека нема да има промени во нивното нуклеарно одвраќање.
„Сите детали не беа презентирани на состанокот, но сега ситуацијата е многу појасна. Ќе зависи од способноста на другите да понудат алтернативи. Некои средства остануваат недопрени, други се повлекуваат во целост, а некои би можеле да се намалат за половина или третина“, рече трет дипломат на НАТО, исто така под услов на анонимност.
„Временската рамка е посложена бидејќи е поврзана со кредибилитетот на одвраќањето и одбраната. Сепак, сè уште ништо не е одлучено, дури ни во рамките на САД“, додаде тој.
Се очекува европските сојузници и САД да продолжат да дискутираат за ова прашање на конференцијата за генерирање сили на НАТО следниот месец. На тој состанок, националните воени планери дефинираат какви капацитети можат да му понудат на сојузот и под кои услови.
Според системот на НАТО, членките периодично пријавуваат војници и опрема што ги ставаат на располагање за операциите на сојузот, ставајќи ги на располагање на Врховниот командант во случај на војна. Вашингтон сега сака да ги намали тие обврски, чии детали се строго чувана тајна.
Џенифер Кавана, директорка за воена анализа во вашингтонскиот тинк-тенк „Приоритети за одбрана“, верува дека намалувањата би создале празнини што би било особено тешко брзо да се пополнат, особено кога станува збор за подморници и стратешки бомбардери. Сепак, тврди дека европските сојузници не треба да се стремат кон замена „еден за еден“.
„Со ова повлекување на САД, клучот не е Европа да го замени точно она што е изгубено, туку да разбере што навистина ѝ е потребно за одбрана и да ги стекне тие капацитети. Генерално, Европа може да го постигне тоа во рок од пет години“, рече Кавана.
Во петокот, американскиот државен секретар Марко Рубио јасно им кажа на министрите за надворешни работи на НАТО да продолжат да го следат понатамошното намалување на американските трупи и оружје, истовремено уверувајќи ги дека сè ќе биде направено на координиран начин.
„Во сојузот добро е разбрано дека присуството на американските сили во Европа ќе биде прилагодено – на ова веќе се работи, во координација со нашите сојузници. Не велам дека се ентузијастични за тоа, но сигурно се свесни за ситуацијата“, изјави Рубио за новинарите во Хелсингборг, Шведска.
Портпаролката на НАТО, Алисон Харт, за Политико изјави дека „сојузот претерано се потпирал на американските сили и капацитети“.
Таа додаде: „Но, како што Европа и Канада инвестираат повеќе во одбраната и развиваат поголеми капацитети, така и рамнотежата на одговорноста може да се промени. Оваа промена ги зајакнува одбранбените планови на НАТО со намалување на прекумерната зависност од еден сојузник и одразува поширока промена што се случува во рамките на сојузот“.
