Баластот ја формира основата на која се потпираат железничките прагови, дрвени или бетонски потпори што ги држат шините во правилна положба. Неговата задача не е само да ја издржи тежината на возовите, туку и да обезбеди стабилност на целата конструкција, да овозможи истекување на водата и да спречи поместување на шините под огромни оптоварувања.
Зошто се користи токму кршен камен?
Баластот не е направен од обични камчиња што можеме да ги најдеме во реката. Наместо тоа, се користи тврд, аголен кршен камен, чии остри рабови се „заклучуваат“ едни со други. Ова создава цврста, но доволно еластична основа што може да издржи тешки товари и во исто време да апсорбира дел од силите што настануваат при минувањето на возовите.
Доколку наместо тоа беа употребени мазни камчиња, тие лесно ќе се лизгаа едно преку друго, што ќе доведеше до нестабилност на патеката.
Огромната тежина на возовите се распределува токму преку баластот
Секој воз, особено товарниот, создава големо оптоварување врз шините. Баластот рамномерно ја распределува таа тежина на подлогата, со што спречува нерамномерно слегнување на пругата, го намалува абењето на инфраструктурата и придонесува за безбедно и удобно возење.
Спречува поместување на шините
Баластот ги држи шините во правилна положба и спречува нивно странично или надолжно поместување при забрзување, сопирање и минување низ кривини. Во лето, кога челичните шини се шират поради високите температури, тој помага да се апсорбираат напрегањата и го намалува ризикот од деформации.
Водата е најголемиот непријател на железничката инфраструктура
Баластот има важна дренажна улога. Просторот меѓу камењата овозможува дождовницата и стопениот снег брзо да истекуваат, со што подлогата останува стабилна. Со текот на времето, земја, прашина и кал можат да ја намалат неговата ефикасност, па затоа е потребно редовно чистење или замена.
Баластот бара редовно одржување
Постојаните вибрации и притисок го оштетуваат баластот, па железниците користат специјални машини – тампери – за повторно набивање и порамнување на подлогата. Кога баластот е премногу оштетен или загаден, мора да се исчисти или целосно да се замени.
Зошто не се користи бетон?
На некои брзи пруги, мостови, тунели и во метро-системите шините се поставуваат на бетонска подлога. Иако таквите конструкции се многу издржливи, тие се поскапи и потешки за одржување. Затоа класичната пруга со баласт и понатаму е најчесто решение.
Многу повеќе од обичен камен
На прв поглед, железничката пруга изгледа многу едноставно – две шини, прагови и слој камења. Сепак, секој нејзин дел има прецизно дефинирана функција.
Баластот ја носи тежината на возовите, ги држи шините во правилна положба, овозможува ефикасно одводнување на водата, ги пригушува вибрациите, спречува раст на вегетација и го олеснува одржувањето на целата железница.
Затоа, кршениот камен под железничките пруги не е обичен чакал, туку внимателно дизајниран дел од конструкцијата без кој безбедниот железнички сообраќај би бил практично невозможен.
