Денга треската, која ја пренесуваат комарците, е честа појава во тропските региони, но со зголемувањето на глобалните температури, комарците се шират во нови области, вклучувајќи ја Европа и Медитеранот. Според Светската здравствена организација (СЗО), бројот на пријавени случаи низ целиот свет се зголемил од околу 500.000 во 2000 година на 14,4 милиони во 2024 година, јави Би-би-си.
Денга е вирусна треска предизвикана од вирусот денга, кој се пренесува на луѓето преку заразени комарци од родот Аедес. Овие комарци се размножуваат во застоена вода, како што се кофи, вазни и тацни на саксии. Тие се најактивни во текот на денот и најчесто каснуваат веднаш по изгрејсонце и во самрак.
Многу заразени луѓе немаат никакви симптоми. Кај оние кои ги развиваат, најчести се висока температура, главоболка, болки во мускулите и зглобовите, гадење и осип. Непријатноста обично поминува во рок од една или две недели. Во тешки случаи, денгата може да предизвика внатрешно крварење, па дури и смрт. Луѓето кои се заразуваат по втор пат имаат поголем ризик од развој на тешка форма на болеста.
„Постојат четири соеви на вирусот. Оздравувањето од еден сој обезбедува заштита само од тој специфичен сој“, објаснува Капила Канангара, директорка на единицата за контрола на денгата во Шри Ланка. „Тој имунитет не важи за други соеви на вирусот. Ова значи дека лице заразено со еден сој сепак може да се разболи ако го касне комарец кој носи друг сој. Ова може да доведе до уште посериозна инфекција“, изјави Канангара за Би-би-си.
Бидејќи не постои единствена вакцина, третманот се сведува на ублажување на симптомите, најчесто со лекови како што е парацетамол. Пациентите со тешки симптоми мора внимателно да се следат во болница бидејќи компликациите можат да бидат фатални.
Ненадејното зголемување на бројот на заразени е поврзано со циклонот што го погоди островот минатиот декември. Тој остави големи количини отпад, кој стана идеално место за размножување на комарци. Владата ја задолжи армијата да користи беспилотни летала за проверка на покривите на куќите, училиштата и градилиштата, додека полицијата спроведува директни инспекции на домовите. Само овој месец биле исчистени речиси 11.000 места за размножување на комарци, а сопствениците на повеќе од 4.000 згради биле казнети за неодржување.
Иако инфекцијата е присутна низ целата земја, главниот град Коломбо и другите урбани центри се најпогодени. Болниците обезбедија дополнителни кревети и го продолжија работното време. „Бројот на пациенти е голем, а клиничките слики се тешки“, изјави Канангара за Ројтерс. Таа истакна дека околу 75% од случаите се поврзани со поопасниот сој на вирусот.
Поради ограничениот капацитет, лекарите им советуваат на пациентите со поблаги симптоми да се одморат и да се опорават дома.
Властите размислуваат за воведување вакцина, но експертите предупредуваат дека нејзиниот развој е комплициран од постоењето на четири различни соеви на вирусот. Шри Ланка претходно се соочи со големи епидемии на денга треска. Во 2017 година, болеста одзеде 450 животи по обилните монсунски дождови.
