Тој договор, заедно со други мерки, поставува нови пречки кои би можеле да ги отежнат истрагите од страна на конгресните демократи, идните администрации, па дури и властите надвор од федералната влада.
Трамп на повеќе фронтови ги демонтира мандатите за транспарентност воведени по аферата Вотергејт, го оспорува авторитетот на Конгресот врз буџетот, ги наградува лојалистите обвинети за злосторства извршени во корист на неговите цели и ги напаѓа независните агенции и телата за надзор на извршната власт.
Правните експерти со кои разговарал Си-ен-ен велат дека Трамп го искористува и забрзува проширувањето на претседателските овластувања што го потврди конзервативниот Врховен суд, додека ги прекршува нормите кои претходно ги ограничуваа другите претседатели.
„Сведоци сме на драматично поместување на клатното кон поголема извршна моќ, која сега се консолидира во рацете на самиот претседател, наместо да биде поделена“, кажа Адам Цимерман, професор на Правниот факултет Гулд на Универзитетот во Јужна Калифорнија.
Најновиот потег, контроверзен договор што произлезе од правно сомнителната тужба што Трамп ја поднесе против Даночната управа, нуди поширока заштита од првично најавената. Неговите одредби би можеле да го заштитат Трамп од истраги што не се поврзани со даноците, а широките критериуми за корисниците на фондот од речиси 1,8 милијарди долари би можеле да ги охрабрат поединците да ги игнорираат конгресните истраги против претседателот.
„Создавањето на овој фонд навистина опфаќа голем број трендови што ги видовме овој мандат: претседателот корумпирано ја користи моќта на владата за да ги казни непријателите и да ги награди пријателите, вклучително и оние што би го прекршиле законот во негово име“, вели Грег Нунзијата, извршен директор на Друштвото за владеење на правото, организација на конзервативци кои му се спротивставуваат на Трамп.
Портпарол на Министерството за правда го бранеше фондот велејќи дека е создаден за да се решаваат тужбите за „правно војување“ и би барал одговорност од секој Американец кој вели дека неправедно бил мета поради своите верувања.
Тој додава дека на критичарите треба да се потсетат дека даночните пријави на Трамп биле нелегално протечени и дека претходните администрации користеле агенции за гонење на политичките противници.
Даночната амнестија што новиот договор им ја дава на претседателот, неговите бизниси и неговото семејство беше објавена во додаток еден ден по оригиналниот договор. Службениците на Министерството за правда го опишаа договорот како откажување од минатите ревизии од страна на Даночната управа во замена за отфрлање на тужбата на Трамп од 10 милијарди долари против федералната влада поради неправилно објавување на неговите даночни пријави.
Но, текстот на договорот не се однесува само на можни тужби од страна на Даночната управа или Министерството за финансии, туку од страна на која било агенција, иако Министерството за правда разјасни дека акцентот е ставен на граѓански, а не на кривични случаи.
Договорот опфаќа ревизии или тужби поврзани со однесувањето на Трамп пред 19 мај и забранува не само даночни ревизии, туку и какви било владини тужби поврзани со однесување што одговара на широката дефиниција за „правна војување“ или „инструментализација“.
Трамп и неговото Министерство за правда веќе ги казнија оние што ги олесниле истрагите за неговото однесување, додека ги поништија гонењата на неговите поддржувачи. Обвинителите кои работеа на случаите на немирите на Капитол и вработените во Министерството за правда вклучени во истрагите на специјалниот советник Џек Смит се отпуштени.
Министерството го отфрли случајот против поранешниот советник на Трамп Стив Бенон поради непочитување на судска покана, а поранешниот директор на ФБИ Џејмс Коми и државната обвинителка на Њујорк Летиција Џејмс станаа цел на кривични обвиненија. Трамп ги помилува сите обвинети или осудени во нападот врз Капитол, а високите претставници на администрацијата не исклучуваат дека тие би можеле да бидат обештетени од новиот фонд.
„Може да се каже дека оваа администрација користи многу стапчиња и многу моркови“, вели Цимерман, нарекувајќи ја моќта на претседателот за помилување „екстремно голем морков“, а новиот фонд „торта од морков“. Тој предупреди дека фондот може да ги охрабри луѓето да не учествуваат во идните владини истраги или конгресни сослушувања доколку демократите ја вратат контролата.
Кога Трамп се врати во Белата куќа во јануари 2025 година, тој ја имаше на располагање одлуката на Врховниот суд од 2023 година за претседателскиот имунитет, која не постоеше за време на неговиот прв мандат.
Во меѓувреме, Министерството за правда работи на регулативи кои би ги спречиле дисциплинските мерки од страна на државните адвокатски комори против адвокатите на министерството, како оние што претходно открија детали за обидите за поништување на изборите во 2020 година.
Администрацијата ги поткопа и реформите по Вотергејт што го создадоа внатрешниот механизам помеѓу надзорот во извршната власт. На почетокот на неговиот втор мандат, Трамп отпушти неколку генерални инспектори задолжени за истражување на измами и злоупотреби во агенциите.
Претходно оваа година Министерството за правда го извести претседателот дека повеќе не е должен да се придржува до Законот за претседателски архиви, кој налага зачувување на документите на Белата куќа. Оспорувањето на законите што служат како проверка на претседателската моќ се вклопуваат во движењето на Врховниот суд кон теоријата за обединета извршна власт.
Конзервативното мнозинство, со тројца судии назначени од Трамп, му дозволи да ги отстрани раководителите на независните агенции, заобиколувајќи ги конгресните ограничувања. Минатата година, Врховниот суд, исто така, ѝ даде зелено светло на администрацијата да задржи 4 милијарди долари странска помош, дополнително ослабувајќи ја конгресната контрола врз буџетот.
„Новиот фонд се вклопува во шема на наоѓање начини за трошење пари без одобрение од Конгресот, со цел да се добие поголема извршна контрола врз федералните трошоци“, вели професорот по уставно право Закари Прајс.
Даг Летер, поранешен адвокат на Министерството за правда, а подоцна главен советник на Претставничкиот дом, вели дека е потребно „одредено количество чесно однесување“ за да функционира владата. Однесувањето на Трамп, додава тој, „далеку надминува сè што некој можеше да замисли при составувањето на Уставот“.
