Портпаролот на иранското министерство за надворешни работи, цитиран од иранската новинска агенција ИСНА, изјави дека Иран наскоро ќе го пренесе својот одговор преку Пакистан, кој беше домаќин на единствените мировни преговори во војната и кој оттогаш служи како главен канал за пораки меѓу завојуваните страни.
Во објава рано наутро на социјалните мрежи, американскиот претседател Доналд Трамп не не изнесе детали за каков било конкретен предлог, но кажа дека војната може да заврши ако „Иран се согласи со она што е договорено“. Подоцна тој изјави за Њујорк пост дека сè уште е прерано да се разгледуваат средби лице в лице за потпишување договор.
Пакистански и друг извор запознаен со посредувањето ја потврдија информацијата, првично објавена од американскиот медиум Аксиос, за предложениот меморандум од 14 точки и само една страница со кој формално би завршила војната.
По меморандумот би следеле разговори за деблокирање на пловидбата низ Ормускиот теснец, укинување на американските санкции врз Иран и договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, кажале изворите.
„Ќе го завршиме ова многу наскоро. Блиску сме“, рече пакистански извор.
Извештаите за можен договор доведоа до пад на светските цени на нафтата, при што референтната сурова нафта Брент падна за околу 11 проценти на околу 98 долари за барел. Глобалните цени на акциите исто така се зголемија, а приносите од обврзниците паднаа поради оптимизмот за крајот на војната, која го наруши снабдувањето со енергенси.
„Под претпоставка дека Иран ќе се согласи со она што беше договорено, што може да биде голема претпоставка, сега легендарниот „Епски гнев“ ќе заврши, а ефикасната блокада ќе овозможи Ормускиот теснец да биде отворен за сите, вклучително и Иран“, порача Трамп во своето соопштение.
„Ако не се согласат, бомбардирањето почнува и, за жал, ќе биде на многу повисоко ниво и со посилен интензитет од претходно“, додаде Трамп.
Неколку часа претходно Трамп ја паузираше дводневната воена мисија за повторно отворање на блокираниот теснец, наведувајќи напредок во преговорите.
Иранската Револуционерна гарда одговори дека ако престанат американските закани, преминот низ теснецот ќе биде можен под новите услови што ги поставува, без да даде детали.
Белата куќа, Стејт департментот и иранските претставници контактирани од Ројтерс не одговориле веднаш на барањата за коментар.
Извор запознаен со медијацијата кажал дека преговорите со САД ги водат претставникот на Трамп, Стив Виткоф, и зетот Џаред Кушнер. Доколку двете страни се согласат на прелиминарен договор, тоа ќе предизвика 30 дена детални преговори за постигнување целосен договор.
Договорот во својата целосна форма би вклучувал укинување на санкциите на САД и ослободување на замрзнатите ирански средства, укинување на конкурентските блокади на Иран и САД во Ормускиот теснец и некои ограничувања на нуклеарната програма на Иран, со цел паузирање или мораториум на збогатувањето ураниум на Иран.
Иако изворите кажале дека меморандумот првично нема да бара отстапки од која било страна, тие не споменале неколку клучни барања кои Вашингтон ги постави во минатото, а кои Иран ги отфрли, како што се ограничување на ракетната програма на Иран и крај на поддршката на оружените групи на Блискиот Исток.
Изворите спомнале потенцијални ограничувања за идното збогатување на ураниум на Иран, но не ги спомнале постојните залихи на Иран од повеќе од 400 килограми, кои веќе се збогатени на ниво близу до ниво потребно за оружје. Вашингтон претходно бараше тие да бидат предадени пред крајот на војната во која било форма.
И додека се чини дека досега објавениот текст избегнува некои барања кои Иран претходно ги одби, постојат индикации дека Техеран сепак може да се согласи на повеќе отстапки од САД. Во објава на социјалната мрежа Икс иранскиот претставник Ебрахим Резаеј, портпарол на моќниот парламентарен комитет за надворешна политика и национална безбедност, го опиша текстот на Аксиос како „повеќе како американска листа на желби отколку реалност“.
„Американците нема да добијат ништо во војната што ја губат, што не го добија во преговорите лице в лице“, напиша тој. Иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи, кој е во Кина, не ги коментираше последните изјави на Трамп, но кажа дека Техеран се согласува со „фер и сеопфатен договор“.
