Вселенскиот брод, поставен на врвот на носечката ракета „Долг марш-2Ф“, полета во 23:08 часот по пекиншко време од Центарот за лансирање сателити Џиуќуан во северозападна Кина, соопшти Кинеската агенција за вселенски летови со екипаж (КМСА), пренесе Синхуа.
Околу 10 минути по лансирањето, вселенскиот брод се одвои од ракетата и влезе во предвидената орбита, соопшти КМСА, додавајќи дека астронаутите се во добра состојба.
КМСА објави дека лансирањето на вселенскиот брод со екипаж „Шенџоу-23“ било „целосен успех“.
Потоа вселенскиот брод ќе изведе брзо, автоматизирано приближување и спојување со комплексот на вселенската станица, а екипажот на „Шенџоу-23“ ќе изврши примопредавање во орбита со екипажот на „Шенџоу-21“ на „Тјенгонг“.
Вселенската станица „Тјенгонг“ веќе влезе во орбитата за спојување, со добри оперативни услови за приклучување и влез на астронаутите, соопшти КМСА.
Досега Кина испрати 30 астронаути во вселената. Неделната мисија е 644-тиот лет од серијата носечки ракети „Долг марш“.
Екипажот на „Шенџоу-23“ го сочинуваат командантот на мисијата Џу Јангџу, Џанг Џијуан и Ли Џиајинг. Тројцата астронаути се, соодветно, инженер за лет, пилот на вселенско летало и специјалистка за корисен товар.
Џу претходно учествуваше во вселенската мисија „Шенџоу-16“. Џанг и Ли доаѓаат од третата и четвртата генерација астронаути, соодветно, и ова им е прва вселенска мисија. Пред да бидат избрани, Џанг бил пилот во воздухопловните сили, додека Ли работела во полициските сили на Хонгконг.
Ли влезе во историјата како прв астронаут од кинескиот Специјален административен регион Хонгконг што патувал во вселената. Таа е и четврта жена астронаут од Кина што стигнала во вселената, по Лиу Јанг, Ванг Јапинг и Ванг Хаозе.
Лин Синјинг, ученичка од средното училиште Пуи Киу во Хонгконг, која на лице место ја следеше церемонијата на испраќање и лансирањето, рече дека порано нејзиното разбирање за воздухопловната и вселенската технологија било ограничено на она што го гледала во научнофантастичните филмови.
„Но можноста да го сведочам лансирањето на ‘Шенџоу-23’ ми даде драгоцена шанса навистина да научам за вселенската програма на нашата земја“, рече таа.
Друг ученик, Ли Чеук Хеи Тревис, рече дека настанот е огромно охрабрување и за хонгконшкото општество и за младите. „Тоа што можев лично да сведочам на создавањето историја ја разгоре мојата имагинација за истражувањето на вселената.“
НОВ РЕКОРД ЗА ПРЕСТОЈ ВО ОРБИТА
Астронаутите од екипажот на „Шенџоу-23“ треба да спроведат едногодишен експеримент за престој во орбита, според портпаролот на КМСА, Џанг Џингбо.
Според Џанг, досегашниот најдолг престој на кинески екипаж во една мисија ќе го држи екипажот на „Шенџоу-21“, кој сега чека смена. Тие до неделата веќе поминале 204 дена во орбита.
„Испраќањето астронаут на едногодишен престој во орбита не е едноставно удвојување на времетраењето на две шестмесечни мисии“, рече Џанг.
Мисијата поставува значително поголеми барања за физичката и менталната состојба на астронаутите, меѓу другото, според Биан Ќијанг, експерт во Центарот за астронаути на Кина.
„За да одговориме на овие предизвици, ја зајакнавме физичката подготвеност на астронаутите и резервите на различни физиолошки функции, а истовремено ја интензивиравме обуката за психолошка издржливост и компатибилност на екипажот“, рече Биан.
За време на едногодишниот престој, Кина ќе ја спроведе својата прва вселенска програма за истражување на човечкото тело за собирање клучни податоци за астронаути изложени на долготраен вселенски лет, истакна Џанг.
Продолжената мисија ќе ја истражува човечката приспособливост и границите на издржливост, со цел да се создаде повеќесистемски, мултиомски атлас на човечкото тело во вселената.
Мисијата исто така ќе ги тестира капацитетите за здравствена поддршка за астронаутите на долготрајни мисии и ќе ги унапреди медицинските и заштитните системи во орбита, рече Џанг. Исто така ќе овозможи долгорочни континуирани научни истражувања и проверка на поврзаните технологии.
НАЈСОВРЕМЕНА ВСЕЛЕНСКА НАУКА
Екипажот на „Шенџоу-23“ ќе спроведе повеќе од 100 нови научни и применети проекти, фокусирани на напредни области како вселенски науки за животот, наука за материјали, физика на течности во микрогравитација, воздухопловна медицина и нови вселенски технологии, рече Џанг од КМСА.
Во областа на вселенските науки за животот, мисијата ќе користи зебрести риби и ембриони од глувци, како и „вештачки ембриони“ добиени од матични клетки, за воспоставување вселенски систем за ембрионални истражувања што ќе ги опфаќа од пониските ‘рбетници до повисоките цицачи, рече тој.
Семиња од ориз што никогаш претходно не биле испратени во вселената ќе се одгледуваат на вселенската станица за да создадат потомство во орбита, рече Цанг Хуајсинг, истражувач во Центарот за технологија и инженерство за вселенска употреба при Кинеската академија на науките.
„Првпат две последователни генерации ориз ќе се одгледуваат во орбита, со цел да се разјасни како долготрајната микрогравитација во вселената влијае врз генетската стабилност на оризот“, рече Цанг.
Ќе се спроведат и експерименти за испитување како биолошката фазна сепарација влијае врз метаболизмот на липидите во услови на микрогравитација, со цел да се разберат молекуларните механизми преку кои микрогравитацијата влијае врз липидниот метаболизам на клетките на црниот дроб. Тоа би можело да понуди потенцијални цели за рана интервенција и превенција на поврзани заболувања како замастен црн дроб при долготрајни вселенски мисии.
Во меѓувреме, три вида експериментални примероци — наноензими, актиномицети и растителни семиња — ќе бидат поставени на надворешен уред за изложување за петмесечен експеримент во орбита за радијациска биологија, рече Цанг.
„Овие примероци ќе се користат за проучување на катализатори на потеклото на животот, приспособлива еволуција на микроорганизми и генетски варијации кај повисоки растенија, со што систематски ќе се откријат длабинските ефекти на вселенското зрачење врз биолошките примероци“, рече тој.
Во науката за вселенски материјали, истражувањето ќе биде насочено кон производство на напредни материјали, вклучително високоиздржливи трајни магнети од ретки земји и лесни високоентрописки легури, како и проучување како да се регулираат нивните својства, според Џанг.
Првпат на кинеската вселенска станица ќе се спроведат динамички експерименти во орбита со перовскитни соларни ќелии за добивање податоци за деградацијата на ефикасноста на конверзијата во реални екстремни вселенски услови, рече Цанг.
Овие експерименти ќе помогнат во истражувањето на еволуцијата на перформансите и механизмите на откажување на перовскитните материјали и уреди во екстремни средини.
Истражувањето ќе обезбеди клучни технолошки резерви за идните сателити во ниска орбита, истражување на длабоката вселена, бази на Месечината и енергетски системи за производство директно во вселената, рече Цанг.
Екипажот ќе спроведува и активности надвор од леталото, ќе ракува со пренос на товар и ќе поставува и ќе враќа надворешни уреди. Освен оперативните задачи, ќе учествува и во научно образование.
