Бугарите веќе двапати гласаа на парламентарните избори, и двата пати победници беа различни партии, но и двата пати резултатот беше ист – влада немаше ни на повидок.
Пред изборите в недела, анкетите се многу појасни отколку во април или јули, кога се гласаше и за нов парламент. Победниците од претходните два круга сега се далеку еден од друг – ГЕРБ, партијата на поранешниот премиер Бојко Борисов, има 23 отсто поддршка, а Слави Трифонов и неговата партија ИТН („Има таков народ“) имаат само 12 отсто. Најголемо изненадување може да биде партијата „Промените продолжуваат“, која од петтото место на претходните избори „скокна“ на второто и сега има поддршка од 16 проценти.
Се чини дека ГЕРБ без сомнение е победник на изборите, но прашање е дали ќе даде нов премиер, бидејќи оваа партија нема многу потенцијални коалициски партнери, а сама нема да може да формира влада.
Од друга страна, партиите што самостојно имаат дури двојно помала поддршка од ГЕРБ, заедно лесно би можеле да имаат мнозинство доколку се согласат.
На прв поглед, тие се доста разновидни. „Демократска Бугарија“ се состои од либерална, десничарска и зелена партија, „Промената продолжува“ е либерална партија, а Бугарската социјалистичка партија (БСП) е дел од Партијата на европските социјалисти, додека ИТН е десничарска партија. Сепак, сите имаат иста цел – да го соборат Борисов од власт.
Три пати на избори за осум месеци
Дека Бугарија ја очекуваат комплицирани коалициски преговори сведочат и претходните два изборни круга.
На првите избори во април годинава победи партијата на Борис ГЕРБ со 33,5 отсто од гласовите. Сепак, набргу стана јасно дека ова е Пирова победа, бидејќи ниту еден од потенцијалните коалициски партнери на ГЕРБ не го помина изборниот праг. Борисов тогаш мислеше дека решение може да биде формирање експертска влада, но рокот до кој требаше да се формира нова влада истече и Бугарите повторно мораа да излезат на избори.
Вториот обид Бугарија да добие нова влада беа изборите на 11 јули, но овој пат резултатот беше поинаков – победник беше партијата ИТН предводена од пејачот Слави Трифонов, која го зазеде првото место на априлските избори. ГЕРБ, првопласираната на изборите во април во јули, го освои второто место.
И победата на Трифонов, како и таа на Борисов, беше Пирова. По четири недели преговори тој сфати дека нема да може да собере мнозинство, па му го врати мандатот на претседателот Радев. Тогаш ГЕРБ доби можност да формира влада, но бидејќи освоија само 63 пратенички места од 240, шансите беа минимални. Кандидатот за премиер Даниел Митов не се ни обиде да преговара и на 20 август му го врати мандатот на Радев.
Радев се обиде да избегне одење на трети парламентарни избори за осум месеци давајќи ѝ мандат на Корнелија Нинова од Социјалистичката партија на Бугарија, но ни таа не успеа. Новите парламентарни избори се закажани за 14 ноември, истиот ден кога бугарските граѓани го избираат новиот претседател, каде што се очекува многу помала драма.
Помала драма за изборот на претседател
Анкетите веќе го „гледаат“ Румен Радев како ново-стар претседател. Разликата во однос на главниот конкурент е повеќе од двојна. Актуелниот претседател Радев има поддршка од 51 отсто, а Анастас Герџиков од ГЕРБ има само 22 отсто од гласачите.
Позицијата на Радев евентуално може да ја разнишаат прашањата поврзани со влошувањето на состојбата со коронавирусот во земјата и воведувањето зелени сертификати за ковид. Бугарите не гледаат благонаклоно кон тие мерки, бидејќи повеќето граѓани на таа земја одбиваат да бидат имунизирани. Бугарија е на дното на европската скала според бројот на вакцинираните – нешто помалку од 20% од населението примиле вакцина.
Инаку, Радев ја доби довербата од граѓаните пред пет години, кога се кандидираше како непартиски кандидат, а популарноста му порасна откако ги поддржа антикорупциските протести во 2020 година и во суштина му стана политички непријател на Борисов. Затоа сега на своја страна ги има и традиционалните десничари и урбаните либерали.
Радев еднаш побара оставка од Борисов од премиерската функција, како и од главниот обвинител Иван Гешев, поради обвинувања за корупција.
