Сателитот беше лансиран со ракета „Вега-Це“ од лансирниот центар Куру во Француска Гвајана.
Мисијата СМАЈЛ е првиот сеопфатен, длабински заеднички проект за истражување на вселенската наука на ниво на мисија меѓу Кинеската академија на науките (КАН) и Европската вселенска агенција (ЕВА), со цел да ги открие тајните на интеракцијата меѓу сончевиот ветер и магнетосферата на Земјата.
Според планот, по приближно 42 дена орбитални маневри по влегувањето во орбитата, сателитот ќе ја достигне својата набљудувачка орбита. Потоа ќе помине низ два месеца тестирање во орбита пред да влезе во тригодишна фаза на редовни научни набљудувања.
Досега невидено следење на вселенското време
Магнетосферата на Земјата делува како „заштитен чадор“, штитејќи ја планетата од директните удари на сончевиот ветер. Меѓутоа, долго време научниците можеа да ја набљудуваат магнетосферата само локално, преку непосредни или точкести мерења, што го отежнуваше согледувањето на целосната слика.
Како што рече Ванг Чи, академик на КАН, директор на Националниот центар за вселенска наука на КАН и главен кинески истражувач на сателитот СМАЈЛ: „Претходно можевме да ги видиме само дрвјата, но не и шумата.“
Главната научна цел на мисијата СМАЈЛ е, за првпат, да се постигнат глобални сликовни набљудувања на интеракциите меѓу сончевиот ветер и магнетосферата, прикажувајќи го целиот синџир на тоа како енергијата од сончевиот ветер влегува, се пренесува низ Земјиниот простор и се распрснува во него, според Ванг.
За да се оствари оваа цел, мисијата користи револуционерен дизајн: го носи првиот вселенски апарат за снимање со меки рендгенски зраци во светот, кој може претходно „невидливата“ граница на магнетосферата да ја претвори во слики.
Дополнително, сателитот носи ултравиолетов снимач на поларна светлина, анализатор на лесни јони и магнетометар. Овој систем за набљудување овозможува истовремено глобално снимање за следење на развојот на магнетосферата, додека истовремено ги мери непосредните физички параметри на сончевиот ветер, обезбедувајќи досега невидени можности за набљудување на процеси на вселенското време како што се магнетните бури и подбури.
Нов модел на вселенска соработка
Произлезен од заедничка иницијатива почната од КАН и ЕВА во 2015 година, проектот СМАЈЛ воспостави еднаков, заемно корисен и комплементарен механизам за соработка.
Кина е целосно одговорна за развојот на сателитската платформа, телеметријата и контролата, поддршката од земја и изградбата на системите за научна примена, а го предводи и развојот на ултравиолетовиот снимач, анализаторот на лесни јони и магнетометарот. Европската страна е одговорна за модулот на товарот и развојот на снимачот со меки рендгенски зраци, а ги обезбедува и лансирното возило, местото за лансирање и поддршката за телеметрија и контрола во активната фаза.
Главните инструменти на сателитот се сите заеднички развиени од Кина и Европа. Снимачот со меки рендгенски зраци го предводи Универзитетот во Лестер во Обединетото Кралство, со кинеско учество; ултравиолетовиот снимач го предводи Кина, додека Европа обезбедува клучни компоненти; анализаторот на лесни јони и магнетометарот ги предводи Кина, со учество на повеќе водечки европски истражувачки институции во развојот и калибрацијата.
За време на работата во орбита, кинеските и европските научници заеднички ќе спроведуваат обработка и анализа на податоците, а научните податоци ќе бидат јавно споделувани со истражувачки институции низ целиот свет.
„Се очекува долгорочните, стабилни набљудувачки податоци од сателитот суштински да го унапредат човечкото разбирање на интеракциите меѓу сончевиот ветер и магнетосферата и механизмите на вселенското време, обезбедувајќи клучна поддршка за подобрување на точноста на прогнозирањето на вселенското време и за осигурување безбедност во блискиот вселенски простор околу Земјата“, рече Ванг.
Тој истакна дека оваа мисија е уште една значајна соработка во вселенската наука меѓу Кина и Европа по мисијата „Дабл стар“ од минатиот век и претставува еден од најдлабоките меѓународни соработнички воздухопловно-вселенски проекти на Кина досега. Моделот на „заедничко создавање знаење, споделени ризици и споделени резултати“ нуди применлив и проширлив образец за нови форми на меѓународна научна и технолошка соработка во вселената.
Даи Леи, главен проектант на системот за научна примена на СМАЈЛ во Националниот центар за вселенска наука, потсети дека во раните фази на проектот кинескиот тим морал да се приспособи на строгите инженерски стандарди за тестирање на ЕВА. Дури и товарите што веќе биле тестирани во Кина морале да поминат низ процедурите за тестирање на ЕВА.
„По десет години заемно приспособување, не само што се запознавме со нашите работните постапки, туку и обезбедивме сателитот и инструментите да ги исполнуваат и кинеските и европските стандарди. Оваа блиска соработка создаде цврста основа за поширока соработка во иднина“, рече Даи.
Заедничка иднина во вселената
Спроведувањето на мисијата СМАЈЛ претставува клучен чекор во придонесот на Кина со врвно, оригинално знаење во ризницата на човечката вселенска наука, унапредувајќи ја историската преобразба на Кина од учесник во суштински придонесувач во меѓународната вселенска наука, рече Ванг.
Во периодот на 15-от петгодишен план (2026-2030), Кина ќе ја унапредува својата програма за вселенска наука. Кина активно ја истражува понатамошната соработка со ЕВА во споделувањето научни податоци, заедничка телеметрија и контрола, како и координација на мисии, според Ванг.
„Темелот на меѓународната соработка е заемната доверба, потоа пријателството и споредливите способности на двете страни“, рече Ванг. „Се надеваме дека ќе изградиме заедница со заедничка иднина за човештвото во вселената, а СМАЈЛ е токму жив пример за оваа визија.“
„Имаме само една вселена, само една Земја. Сателитот СМАЈЛ не е само научен сателит; тој е мост што ги премостува националните граници, носејќи ја заедничката надеж и мудрост на човештвото во справувањето со предизвикот на вселенското време“, додаде Даи.
