Додека американските напади врз Иран се интензивираат, а нападите на хутите истовремено се засилуваат, аналитичарите оценуваат дека Техеран го проширува конфликтот и се обидува дополнително да изврши притисок врз Вашингтон, загрозувајќи ги светската трговија и енергетските испораки и надвор од Персискиот Залив.
Иран веќе покажа колку е значајна неговата стратегиска предност со нарушувањето на пловидбата низ Ормускиот Теснец. Сега, според Ројтерс, се подготвува да отвори втора точка на притисок – протокот Баб ел Мандеб, тесен морски премин што го поврзува Црвено Море со Аденскиот Залив и низ кој минуваат саудискиот извоз на нафта и значителен дел од светската трговија.
Висок јеменски претставник во понеделникот предупреди дека вооружените сили на земјата се подготвени да го затворат Баб ел Мандеб доколку Саудиска Арабија продолжи со нападите врз Јемен. Според иранската телевизија „Прес ТВ“, тој изјавил дека таквиот потег би можел да ја зголеми цената на нафтата на 200 долари за барел.
Мохамед ал Фарах, член на политичкото биро на движењето Ансар Алах, односно хутите, изјави дека Вашингтон ја поттикнува Саудиска Арабија да го нападне Јемен.
„Ако сегашната ситуација дополнително се влоши, теснеците Баб ел Мандеб и Ормускиот Теснец ќе бидат затворени во оперативен сојуз. Цената на нафтата тогаш ќе скокне на 200 долари за барел, што ќе претставува тежок шок“, предупреди тој.
Аналитичарите оценуваат дека ако Ормускиот Теснец е најсилното стратегиско оружје на Иран, тогаш Баб ел Мандеб е неговиот последен голем адут.
„Иран е подготвен да оди до крај“, изјави за Ројтерс експертот за Блискиот Исток Фаваз Гергес. Според него, Техеран сака да покаже дека истовремено може да ги загрози двата најважни морски теснеци, претворајќи го конфликтот од билатерален судир во закана за светската енергетска трговија.
„Сега Техеран ја проширува ескалацијата. Пораката е дека не е загрозен само Ормускиот Теснец, туку и Баб ел Мандеб“, рече тој.
Според аналитичарите, опасноста не е толку во непосредна сеопфатна војна, туку во постепена ескалација во која секоја страна ги зголемува влоговите без директен судир.
Поранешниот американски преговарач за Блискиот Исток Денис Рос изјави дека клучното прашање за Вашингтон е како да се промени пресметката на Иран за повторно да биде подготвен за преговори и за постигнување прифатлив договор.
Хутите веќе покажаа дека можат сериозно да ја нарушат светската трговија преку Баб ел Мандеб. По почетокот на војната во Газа во октомври 2023 година, тие почнаа да напаѓаат трговски бродови во Црвено Море, тврдејќи дека целта им се пловила поврзани со Израел.
Поради тоа, голем број бродски компании беа принудени да ги пренасочат своите бродови околу јужниот дел на Африка, што значително ги зголеми транспортните трошоци и доведе до американски и британски воздушни напади, како и до формирање меѓународна поморска мисија за заштита на пловидбата.
Андреас Криг од Кралскиот колеџ во Лондон оцени дека најновата закана од хутите претставува уште една „нуклеарна опција“ за Иран по Ормускиот Теснец, која би била активирана само ако Исламската револуционерна гарда заклучи дека целосната војна е неизбежна.
Тој предупреди дека доколку САД ги интензивираат нападите врз клучната иранска инфраструктура, Техеран би можел да одговори со затворање на Баб ел Мандеб преку хутите, дополнително продлабочувајќи го економскиот шок што веќе го предизвикува блокадата на Ормускиот Теснец.
Претседателот на Истражувачкиот центар на Заливот, Абдулазиз Сагер, изјави дека сè повеќе земји од Персискиот Залив сметаат дека дипломатијата со Иран ги достигнала своите граници, иако еден поширок конфликт би имал висока цена за регионот.
Тој додаде дека хутите и понатаму имаат способност да ја нарушат пловидбата низ Баб ел Мандеб, но дека е малку веројатно да преземат таков чекор без јасна насока од Техеран. Според него, секој обид за блокирање на поморскиот сообраќај би можел да предизвика поширок воен одговор од САД и нивните сојузници со цел значително да се ослабат воените капацитети на хутите.
Според Ројтерс, војната што ја започнаа САД и Израел кон крајот на февруари ја дестабилизираше целата област на Персискиот Залив и се прошири низ регионот, при што Иран изврши напади врз американски бази во повеќе земји. Во конфликтот досега загинаа илјадници луѓе, главно во Иран и Либан.
