понеделник, 27 април 2026

Иран планира да воведе наплата на минувањето низ Ормускиот теснец

Иран предлага воведување надомест за бродските компании кои минуваат низ Ормускиот теснец, со цел собирање средства од поморскиот сообраќај. Предлогот е смислен така што плаќањето нема да се смета за патарина, туку за надомест за специфични услуги.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Таквата формулација треба да обезбеди што е можно поголема политичка и правна поддршка за планот кој Иран го развива со Оман. Техеран го постави решавањето на своите барања како клучен предуслов за ублажување на тензиите, што вклучува прекин на блокадата на теснецот и контраблокадата на иранските пристаништа од страна на американската морнарица.

Нацрт-законот, наречен План за управување со Ормускиот теснец, моментално е во постапка во иранскиот парламент и го остава прашањето за патарините отворено. Сепак, некои дипломати од Заливот ја опишуваат позицијата на Иран како конструктивна со оглед на тоа што Техеран моментално го контролира водниот пат. Речиси 20 проценти од светската нафта поминува низ теснецот, кој е широк само 21 наутички милји во неговата најтесна точка.

Во неделата Иран одржа разговори со Оман, кој ја контролира јужната страна на теснецот. Секој ирански предлог бара координација со Оман, потписник на Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето (УНКЛОС). Двете земји имаат намера да побараат поддршка од ОН и Меѓународната поморска организација, претставувајќи го планот како заеднички, а не како едностран чекор.

Британија и другите европски земји се спротивставуваат на воведувањето такси, повикувајќи се на принципот на слобода на пловидба. Тие тврдат дека теснецот има посебен правен статус на меѓународни води кои поврзуваат два дела од отвореното море. Иако Иран не го ратификувал УНКЛОС, се обидува да користи јазик во согласност со таа конвенција во својот предлог.

Член 26 од Конвенцијата за правото на морето ѝ забранува на крајбрежната држава да наплаќа за премин на бродови низ нејзините територијални води. Сепак, такси може да се наплаќаат на странски брод како плаќање за специфични услуги кои му се извршени, како што се пристанишни услуги, пилотирање или безбедносни услуги.

Износот на таксата не смее да дискриминира. Условот е таксата да се однесува на услугите што всушност се обезбедени, а не на заштитата од опасноста која вештачки ја создала земјата што ја воведува таксата.

Иран тврди дека неговите ограничувања на слободата на пловидба се различни од блокадата на пристаништето или општата блокада. Тој наведува дека вовел само превентивно ограничување на преминот на непријателски бродови низ тесен воден пат во рамките на неговите територијални води.

Тој се повикува на правото на самоодбрана според член 51 од Повелбата на ОН, тврдејќи дека реагирал на нелегален и неиспровоциран вооружен напад. Според ставот на Иран, домашните закони го укинуваат правото на безопасен премин за бродови вклучени во непријателски активности.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ