Кога цените на горивото растеа, авиокомпаниите ги префрлија трошоците на потрошувачите. „Немавме избор“, кажа минатата недела извршниот директор на Делта Ед Бастијан, потсетувајќи на речиси 2 милијарди долари дополнителни трошоци за гориво со кои се соочија големите превозници во ова тромесечје.
Сепак, цените на горивото паднаа во последните два месеци, но компаниите не планираат да ги повлечат зголемувањата на цените. Бастијан вели дека цените на билетите сега се на „вистинско ниво“, и покрај „значително“ пониските трошоци. Одржувањето на високите цени на билетите е првенствено последица на силната побарувачка – луѓето се едноставно подготвени да платат повеќе за време на летната сезона на патувања. Покрај тоа, достапни се помалку места.
Имено, истите фактори на понуда и побарувачка што ги држат цените на билетите високи доведоа и до пад на цената на горивото за авиони. Побарувачката за гориво се намали бидејќи компаниите го намалија бројот на летови, додека американските рафинерии истовремено го зголемија производството за да ги искористат повисоките цени, објаснува независниот аналитичар за нафта Том Клоуз.
Овие два фактори предизвикаа спот цените на горивото за авиони да паднат за 40 отсто од нивниот врв во април, според податоците од индустриското здружение Ерлајнс фор Америка до 25 јуни. Во меѓувреме, речиси сите цени на билетите се од 15 до 20 проценти повисоки од минатата година, според податоците од Дојче банк секјуритиз.
Авиокомпаниите ги зголемија цените осум пати од пролетта, последен пат пред само две недели, според Мајк Линеберг, аналитичар во истата банка. Линеберг истакнува дека цените се повисоки и поради помалиот број седишта, што е последица на откажувањето на помалку популарните и поевтини летови. Затворањето на Спирит ерлајнс во мај дополнително ја влоши ситуацијата.
Самите шефови на авиокомпаниите јавно признаа дека цените на билетите најмногу се под влијание на понудата на седишта и побарувачката за летови, а не на цената на горивото. „(Цените) ќе бидат диктирани од пазарните услови, а не од некоја академска формула или пресметана цел за враќање на трошоците“, кажа извршниот директор на Саутвест ерлајнс, Боб Џордан, за време на априлското претставување на бизнис резултатите.
Тоа не значи дека скокот на цените на горивата не бил скап за индустријата. Авионскиот трошок е втор најголем трошок – комерцијален авион со еден премин троши приближно 800 галони на час. Трите најголеми американски компании – Делта, Американ и Јунајтед – потрошија милијарда долари повеќе за гориво само во вториот квартал.
Сепак, Линенберг тврди дека авиокомпаниите ќе го покријат тој трошок преку повисоките цени на билетите. Дополнителни пари се многу потребни на голем дел од индустријата, особено на помалите нискобуџетни превозници. „Само помислете на бројот на превозници кои не се вратиле на одржлива профитабилност од ковид – не можете да губите пари со години и да очекувате да преживеете“, вели тој.
Веројатно ова е причината зошто компаниите не брзаат да ги намалат цените. „Колку подолго потрошувачите ги плаќаат овие цени и колку повеќе авиокомпаниите се навикнуваат на овој вид приходи, толку е поголема веројатноста дека ќе останат“, им кажа на инвеститорите во април Ендру Ночела, главен комерцијален директор на Јунајтед. Иако се очекуваат малку поевтини билети на есен, тоа е нормален пад по летната сезона.
Експертите сè уште очекуваат цените да бидат повисоки на есен во споредба со 2025 година. „Ова не е ситуација каде што треба да очекуваме цените на авионските билети едноставно да се намалат“, вели Зак Гриф, автор на билтенот за авијација Фром д треј тејбл. „А таксите за багаж станаа трајни. Нема да видите компании да се откажат од нив“.
Патниците на аеродромот Њуарк изјавија за Си-ен-ен дека не се задоволни од високите цени, но не се изненадени. „Така е секогаш“, рече Бан Морел, кој платил такса од 100 долари за два парчиња багаж, заедно со повратен билет од 400 долари за Порторико.
„Сè секогаш се зголемува, но се чини дека никогаш не се враќа на начинот на кој беше.“ Морел вели дека не знае дали ќе патува помалку поради повисоките цени, но додава: „Секако ќе патувам со помалку багаж“. Мајкл Боениш (67) и неговата сопруга кои покажале слична неволна помиреност додека чекале багаж по враќањето од одмор во Европа.
„Цените веднаш се зголемуваат, а им треба цела вечност за да се вратат. Претпоставувам дека се помирив со тоа“, вели тој. Сепак, не е задоволен од она што го добива за своите пари. „Авионскиот пат е единственото нешто што ми се влоши во животот“, кажа Боениш. „Мислевме дека досега ќе летаме преку Атлантикот за три часа. Наместо тоа, збиени сте во седиште на кое никој поголем од мене повеќе не може да се смести“.
Сепак, некои патници во Њуарк кажале дека и покрај повисоките трошоци, не се откажуваат од своите планирани летови ова лето. Шејн Харис се враќала од патување во Вашингтон со својот сопруг Стефон и синот Лангстон. Семејството планира уште три патувања со авион ова лето – до Атланта, Индијанаполис и Португалија. „Мислам дека летаме повеќе поради активностите на нашите деца“, вели таа. „Тоа стана неопходност“.
