Како митралезец преживеал жестоки борби во источниот регион Донбас, каде што, како што раскажува, понекогаш се молел, а понекогаш плачел додека се обидувал да го преживее налетот на руските сили.
Но минатиот декември, кога веќе служел во позадината и учествувал во потрага по лица што ја избегнуваат воената обврска, бил нападнат од свои сограѓани.
Тој раскажува дека двајца мажи одбиле да покажат документи и се обиделе да избегаат. Кога патролата тргнала по нив, Крупич бил претепан со метална шипка. Поминал шест недели во болница.
„Ми скршија ребро. Лежев и не можев да дишам“, се присетува ветеранот.
„За што се боревме ако сега ги тепаат војниците?“
Раст на насилството
Украинската воена правобранителка вели дека ваквите напади станале „редовна појава“ и „голем проблем“, додека земјата се обидува да мобилизира нови војници во петтата година од руската целосна инвазија.
За оваа тема во Украина ретко се зборува јавно, бидејќи многумина стравуваат дека тоа ќе биде искористено од руската пропаганда.
Сепак, последниот извештај на Националната полиција регистрирал повеќе од 600 напади врз службеници за регрутација и предупредил дека насилството станува „сè поопасно“.
Првиот сериозен аларм бил во април, кога неколку службеници биле избодени со нож, а еден од нив починал. Овој месец, во Лавов, околу 200 демонстранти ги опколиле службениците што се обидувале да приведат маж осомничен дека ја избегнува воената обврска, при што им го демолирале и превртеле службеното возило.
⚡️ Protesters overturned a military recruitment office vehicle in Lviv during a mobilization operation
According to Ukrainian outlet Suspilne, the incident took place in the city’s Sykhiv district while military recruiters were attempting to serve a notice to a 1996-born man who… pic.twitter.com/hMnCoaChd2
— NEXTA (@nexta_tv) July 9, 2026
Инцидентот предизвика големо внимание, а претседателот Володимир Зеленски го осуди насилството врз припадниците на вооружените сили.
Во меѓувреме, неговата контроверзна одлука да го разреши министерот за одбрана Михајло Федоров поради несогласувања со главниот командант значи дека реформите за надминување на кризата со мобилизацијата засега ќе бидат одложени.
„Бусификација“
Причините за отпорот кон мобилизацијата се различни – од страв од фронтот, каде што речиси секој познава некого што е ранет или загинал, до неспремност да се учествува во војна на која не ѝ се гледа крајот.
Единствениот поголем бран ентузијазам по почетокот на инвазијата беше кон крајот на 2023 година, за време на украинската контраофанзива на југоистокот.
Но тој брзо исчезна.
Опозицискиот пратеник Олександр Хончаренко смета дека тогаш започнала фазата на „брутална мобилизација“.
„Овие службеници буквално ловат луѓе по улиците, а понекогаш користат и прилично насилни методи“, вели тој.
„Насилството раѓа насилство. Тоа е огромен проблем и ќе стане уште поголем.“
Riots have erupted in Lviv over the forced mobilization of young men for Zelensky’s meat grinder. End the war. pic.twitter.com/cbHEScSVLg
— Ian Miles Cheong (@ianmiles) July 8, 2026
Со него се согласува и воениот аналитичар Иван Ступак.
„Почнавме да чувствуваме сериозен недостиг од луѓе на фронтот, а загубите постојано растеа. Затоа командата почна со таканаречената ‘бусификација‘“, објаснува тој.
Така Украинците ги нарекуваат мобилните патроли што ги приведуваат мажите и ги носат со автобуси во центрите за мобилизација.
„Кога им требаат уште 5.000 луѓе, почнуваат да ги собираат по улиците. Ако некој се спротивстави, избива тепачка.“
🇺🇦🇩🇪 Wow: German MSM reports on forced mobilization in Ukraine!
German journalist: “This is called bussification, meaning being thrown into a military minibus, then a short training camp and into the meat grinder at the front.” https://t.co/AHZGETYwOG pic.twitter.com/7tnc98FYoK
— Lord Bebo (@MyLordBebo) April 11, 2026
Приказната на професорот
За секој напад врз службеник за мобилизација постојат и сведоштва за насилство од самите мобилизациски тимови.
Украинскиот народен правобранител за човекови права минатата година регистрирал повеќе од 6.000 поплаки – двојно повеќе отколку во 2024 година. Меѓу нив има наводи за злоупотреби, незаконско приведување и лоши услови во центрите за мобилизација.
Кирило Огдански и денес се вознемирува кога зборува за настанот што му се случил во Днипро минатиот ноември.
Универзитетскиот професор, кој е ослободен од воена обврска, бил запрен на улица од човек во цивилна облека, кој сакал да го провери неговиот статус.
Бидејќи според правилата ваквите патроли мора да бидат придружувани од полиција, Огдански се спротивставил.
Потоа бил нападнат.
„Еден ми го оттурна телефонот од раката, а двајца ме турнаа во автобусот. Кога прашав што се случува, еден почна да ме удира по главата. Неколкупати ме удри во носот“, раскажува Огдански.
Се сеќава и на заканата дека веднаш ќе го испратат на фронтот.
„Ми рече: ‘Ќе му се јавам на командантот и веднаш одиш во Покровск‘.“
Наместо тоа, професорот поминал две недели во болница поради сомневање за повреда на вратот и тешки модринки околу очите.
Поднел официјални претставки, но долго се двоумел дали јавно да проговори.
„Руската пропаганда ваквите случаи ги користи многу активно. Но проблемот постои“, вели тој.
„Ако сите молчат, зошто би престанал? Разбирам дека мобилизацијата е неопходна, но никој нема право така да постапува.“
„Сите се плашат од смртта“
Васил Крупич доброволно ѝ се приклучил на војската веднаш по почетокот на инвазијата и преживеал некои од најтешките битки.
Горд е со својата служба – на вратот има истетовирано „Слава на вооружените сили на Украина“ – но и денес има кошмари.
Кога неговото возило било погодено од дрон, бил тешко ранет, но успеал да извлече еден соборец на безбедно. Двајца други загинале пред негови очи.
Додека зборува за сè почестите напади врз службениците за мобилизација, не ја крие огорченоста.
„Ние ја извршуваме својата должност. Се боревме, го браневме нашиот народ, а сега тие нè напаѓаат.“
На прашањето што би ги мотивирало луѓето доброволно да се пријават, наместо да бидат принудувани, тој споменува повисоки плати.
Потоа само ги крева рамениците.
„Не може поинаку. Нашите момци на фронтот мора некој да ги замени. Но никој не се пријавува доброволно.“
„Сите се плашат од смртта.“
Решение сè уште нема на повидок
За време на шестмесечниот мандат како министер за одбрана, Михајло Федоров започнал реформи со кои требало воената служба да стане попривлечна.
Мерките вклучувале договори на определено време за новите регрути со можност за одложување на понатамошната служба, како и повисоки плати, особено за најризичните должности.
Но реформите биле само во почетна фаза кога Федоров бил разрешен.
Меѓу предлозите што се разгледуваат се патролите за мобилизација да ги преземе полицијата, подобра обука на службениците и психолошки проверки.
Украина денес отворено признава дека има сериозен проблем со мобилизацијата, што до неодамна беше реткост.
Но земјата моментално има само вршител на должноста министер за одбрана, а конкретно решение за кризата сè уште нема.
