Високата плата не значи автоматски и поседување сопствен стан, а Швајцарија е најдобар пример за тоа.
Просечните плати се меѓу највисоките во светот, додека стапката на сопственост на недвижности е најниска во Европа. Всушност, повеќе од 60 проценти од домаќинствата живеат во изнајмен станбен простор.
Причината не е само високата цена на квадратниот метар, иако и таа е меѓу највисоките во светот.
Учество 20 проценти
Банките бараат големо учество од купувачот, најчесто 20 проценти од вредноста на недвижноста, при што најмалку половина од тој износ мора да биде во готовина, а не од пензиска заштеда.
За стан што чини 800.000 швајцарски франци, тоа значи дека купувачот мора однапред да обезбеди околу 160.000 франци.
Покрај тоа, се применува таканаречена теоретска проценка на кредитната способност, според која трошоците за домување не смеат да надминат една третина од приходот на домаќинството.
Поради високите цени на недвижностите, многумина не го исполнуваат овој услов и покрај добрите приходи.
Изнајмувањето не е стигма
Другата страна на приказната се законските прописи.
Правата на закупците се силно заштитени, договорите се долгорочни, а опциите за раскинување на договорот за закуп се ограничени. Семејствата често живеат во ист стан со децении.
Поради тоа, изнајмувањето не се смета за привремено решение, туку за вообичаен начин на домување.
Повеќе од 60 проценти од жителите живеат во изнајмени станови, банките бараат 20 проценти аконтација, а трошоците за домување не смеат да надминат една третина од приходот на домаќинството.
Со други зборови, иако во некои земји платите се значително повисоки, голем дел од населението живее во изнајмени станови. Во други земји, пак, примањата се повеќекратно пониски, но уделот на сопствениците на недвижности е меѓу највисоките во Европа – пред сè поради историското наследство, а не поради поголемата куповна моќ.
Оваа споредба покажува дека високиот удел на сопственост на недвижности не значи нужно и поголемо богатство, ниту, пак, нискиот удел на сопственици автоматски значи сиромаштија.
Земјите со развиен пазар на изнајмување често имаат помал процент на сопственици на станови, бидејќи закупот е правно сигурен и економски исплатлив. Од друга страна, кога изнајмувањето е несигурно или премногу скапо, луѓето купуваат имот штом ќе добијат можност за тоа.
Така, истиот статистички податок во две земји може да има сосема различно значење.
