Станува збор за опсерваторијата „Нил Герелс Свифт“, позната како Свифт, телескоп на НАСА лансиран во 2004 година. Иако првично беше планиран за двегодишна мисија, Свифт успешно бележи моќни космички феномени, вклучувајќи и експлозии на гама-зраци, повеќе од две децении.
The race is on to save a falling orbital telescope! @NASA is attempting a first of its kind space rescue mission to save the Swift Observatory before it falls back to Earth. The plan is to have Katalyst Space’s LINK spacecraft dock with Swift and boost it into a higher orbit.… pic.twitter.com/TDulZ2LwRr
— Museum of Science (@museumofscience) June 23, 2026
Според податоците на НАСА, Свифт влегол во фаза на забрзано губење на висината поради зголемената сончева активност, која го достигнала својот врв во тековниот 11-годишен циклус. Ова предизвикало ширење на Земјината атмосфера и зголемување на отпорот што го забавува сателитот. Од почетната висина од околу 600 километри, Свифт сега падна на околу 370 километри, а проценките велат дека наскоро би можел да се спушти на 300 километри.
Дополнителната техничка анализа покажува дека Свифт нема сопствен систем за погонска корекција на орбитата, што го прави особено ранлив во оваа фаза.
Every household needs a multitool … ours is the Swift observatory!
At launch, Swift was a first-of-its kind spacecraft designed to study fleeting gamma-ray bursts, the most powerful explosions in the cosmos, using its Ultraviolet/Optical, X-ray, and Burst Alert telescopes. ⬇️ pic.twitter.com/uGgQPlDag7
— NASA Universe (@NASAUniverse) June 23, 2026
Затоа НАСА ја лансира мисијата „Свифт Буст“, во која специјализирано роботско вселенско летало треба да се приближи до телескопот, да го фати со роботските раце и да го подигне во постабилна орбита. Претставниците на НАСА ја опишуваат операцијата како „мисија со висок ризик без преседан“.
„Искрено, никој не мислеше дека тоа ќе биде можно“, рече Шон Домагал-Голдман од Одделот за астрофизика на НАСА, објави порталот Спејс.
Свифт е особено важен бидејќи за време на своето работење открил повеќе од 2.000 гама-зрачни експлозии – исклучително моќни космички експлозии кои ослободуваат огромни количини на енергија за многу кратко време. Токму затоа НАСА го смета за клучен инструмент за проучување на „високоенергетската и променлива вселена“.
