Сепак, предлогот – кој би можел да ослободи десетици милијарди долари дополнителна помош – веќе се соочува со силен отпор од некои големи членки на НАТО.
Генералниот секретар на алијансата ја покрена можноста на состанокот зад затворени врати на амбасадорите на НАТО кон крајот на минатиот месец, изјавија двајца дипломати од алијансата и лице запознаено со ова прашање за бриселскиот портал, зборувајќи под услов на анонимност.
„Руте и многумина од нас сакаат поддршката за Украина да биде конзистентна и предвидлива“, рече еден дипломат на НАТО.
Доколку сојузниците ја одобрат идејата, годишните текови на помош за Украина ефикасно тројно би се зголемиле на 143 милијарди долари, врз основа на сопствената проценка на алијансата за вкупниот БДП на членките на НАТО. Украина минатата година доби 45 милијарди долари безбедносна помош од сојузниците, од купување оружје за својата армија до инвестирање во украински одбранбени компании и напори предводени од НАТО за купување американско оружје за Киев.
Предлогот на Руте дојде делумно како одговор на фрустрацијата во некои престолнини дека тие прават многу повеќе од другите за да му помогнат на Киев, изјавија извори на Политико. Нордиските и балтичките земји, Холандија и Полска издвојуваат поголем процент од својот БДП за воена помош на Украина отколку многу други сојузници, според податоците од Институтот во Кил.
Податоците на германската организација покажуваат дека нордиските земји даваат и повеќе од делот што го ветиле, при што големите западноевропски земји се приближно во согласност со нивниот БДП, додека јужна Европа „останува мал донатор“.
„Оние земји кои навистина придонесуваат повеќе го поставуваат прашањето секој пат“, изјави шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, во вторникот по состанокот на министрите за надворешни работи на блокот во Брисел. „И ако ги погледнеме бројките, јасно е дека товарот не е рамномерно распределен“.
Кон крајот на минатата година, шведската министерка за надворешни работи, Марија Малмер Стенергард, изјави за Политико дека „фактот дека нордиските земји, со помалку од 30 милиони жители, обезбедуваат една третина од воената поддршка што ја обезбедуваат земјите од НАТО – со речиси милијарда луѓе – не е одржлив“.
Руте сака да обезбеди поддршка за Украина, а воедно да се обиде да ги минимизира пукнатините во рамките на алијансата; помошта за Украина е доведена во прашање откако Доналд Трамп ја суспендираше речиси целата нова воена помош, оставајќи ги европските земји и другите сојузници да го преземат целиот товар на поддршката на Киев.
„Влегуваме во самитот во Анкара, кој секако во голема мера ќе се фокусира на Украина – на тоа таа да остане што е можно посилна“, им рече Руте на новинарите во Црна Гора во вторник.
Слична идеја првпат беше изнесена минатата година од украинскиот претседател Володимир Зеленски. „Украина е дел од европската безбедност и сакаме 0,25 проценти од БДП на одредена земја-партнер да биде наменет за нашата одбранбена индустрија и домашно производство“, им рече тој на новинарите минатиот јуни.
Но, предлогот на Руте беше дочекан со скептицизам од некои сојузници, вклучувајќи ги Франција и Обединетото Кралство, рекоа дипломатите, што значи дека е малку веројатно да биде прифатен во сегашната форма. Секоја цел на ниво на целата алијанса би морала да биде одобрена од сите членки на НАТО.
Идејата за одредување процент од БДП е само една од неколкуте на кои се работи за да се постигне конкретен резултат за Украина на самитот на 7 и 8 јули, изјавија двајца дипломати на НАТО.
„Во Анкара, сојузниците треба да ѝ покажат на Украина дека НАТО ја поддржува на долг рок“, рече трет дипломат на НАТО. „Тоа значи пари, оружје и политичка посветеност“.
Плановите за помош на Украина се дополнително комплицирани од фактот што некои членки на НАТО, кои се и членки на ЕУ, сакаат нивните придонеси за неодамна одобрениот заем од 90 милијарди евра за Украина – од кои 60 милијарди евра ќе бидат наменети за воени трошоци – да бидат „земени предвид“ во сите идни предлози со кои ќе се бара од нив да обезбедат повеќе пари за Киев, изјави друг дипломат на НАТО.
Министрите за надворешни работи на алијансата веројатно ќе разговараат за ова прашање кога ќе се сретнат во Хелсингборг, град во јужна Шведска, следната недела, изјавија двајца дипломати за Политико. Тие додадоа дека собирот може да биде можност да се процени поддршката за разни мерки.
