Во денешната пресуда на СПЕУ се вели дека ситуацијата во Полска во која министерот за правда, „кој е и јавен обвинител“, може „да ги распореди судиите во повисоките кривични судови“ и да ги укине во секој момент „без да ја наведе причината“, ја нарушува независноста на судската власт.
Мислењето на судот на ЕУ беше побарано од еден регионален суд во Варшава, кој беше загрижен дека постапката за назначување и прекинување ја компромитира презумцијата на невиност во случаите што ги решаваат судии поддржани од министри.
СПЕУ откри „голем број фактори“ што би можеле да му овозможат на министерот за правда да влијае врз судиите и на тој начин „може да предизвикаат сомневања во врска со нивната независност“. Се вели дека назначувањето и отпуштањето на еден судија треба да се прават „врз основа на однапред познати критериуми и мора да содржат соодветна изјава за причините“. Според сегашните процедури, критериумите воопшто не се јавни и министерот не мора да ја објаснува својата одлука за повлекување на распоредувањето.
Европскиот суд, исто така, забележа дека иако судијата треба да се согласи да биде распореден од министерот, престанокот може да се направи без негова согласност, што „може да има ефекти слични на оние на дисциплинската казна“.
Улогата на министерот како шеф на обвинителството е проблематична во контекст на назначувањето судии, бидејќи ја доведува во прашање непристрасноста на гонењето и судењето, рече СПЕУ.
И на крај, постои проблем со вклученоста на политички поддржаните судии во дисциплинските постапки поведени против други судии. Тие служат како заменици на дисциплинскиот службеник за судии од редовните судови, исто така назначен од министерот за правда. Ова може да фрли сомнеж врз „непопустливоста на другите членови на судечките совети засегнати од надворешни фактори“, рече судот на ЕУ.
Поради комбинацијата на фактори СПЕУ верува дека на политички поддржаните судии „не им се даваат гаранциите и независноста што вообичаено треба да ги уживаат сите судии“ во земја-членка на ЕУ.
Имајќи ги предвид околностите, додаде судот, „презумцијата на невиност може да биде загрозена“ во случаи со кои претседаваат судии како овие во Полска.
Спорната постапка е дел од сеопфатната реформа на правосудниот систем, што ја втурна конзервативната полска влада во расправија со ЕУ. Пресудата е последниот удар за Полска во тековниот конфликт.
