Станува збор за украинската платформа Скај мап. Нејзиното распоредување во воздухопловната база Принц Султан во Саудиска Арабија досега не беше познато за јавноста, и тоа е јасен сигнал дека украинската војска, по четири години исцрпувачка војна со Русија, стана светски лидер во технологијата за борба против беспилотни летала.
Pictures show the total loss of 81-0005, an E-3G “Sentry” Airborne Early Warning and Control (AEW&C) Aircraft with the U.S. Air Force’s 552nd Air Control Wing based out of Tinker Air Force Base, Oklahoma, following yesterday’s Iranian ballistic missile and drone attack on Prince… pic.twitter.com/NNnILybnrU
— OSINTdefender (@sentdefender) March 29, 2026
Украински воени експерти пристигнале во базата во последните недели за да обучуваат американски војници на Скај мап. Системот се користи масовно во Украина за откривање на дојдовни закани, вклучувајќи ги и иранските дронови „шахед“, по што кон нив се испраќаат дронови пресретнувачи.
Трамп неодамна: „Не ни е потребна нивната помош“
Иако Пентагон инвестира многу во сопствената одбрана, аналитичарите веруваат дека користењето на украинските разузнавачки информации во базата Принц Султан – која е оддалечена само 640 километри од Иран – открива сериозни дупки во американската воздушна одбрана. Тимоти Волтон од Институтот „Хадсон“ истакнува дека празнините во американскиот штит се познати одамна, но досега никој сериозно не се осврнал на нив.
Интересно е што оваа соработка се случила само еден месец откако Доналд Трамп јавно ја отфрли понудата за помош на Володимир Зеленски. „Не ни е потребна нивната помош во одбраната од беспилотни летала“, рече Трамп на 6 март во интервју за Фокс њуз, додавајќи: „Знаеме повеќе за беспилотните летала од кој било друг“.
KILMEADE: Is Ukraine helping us with drone defense?
TRUMP: No. We don’t need their help. pic.twitter.com/GkS6grT9fe
— Aaron Rupar (@atrupar) March 13, 2026
Денес, Белата куќа и Пентагон молчат и ја префрлаат одговорноста на Централната команда на САД (ЦЕНТКОМ), која пак одбива каков било коментар. Компанијата Скај Фортрес, сопственик на системот, исто така молчи, како и канцеларијата на украинскиот претседател.
Базата е под постојан напад од иранските „шахеди“
Воздухопловната база Принц Султан е под жестоки напади од почетокот на војната. Во нападот на 27 март беше уништен вреден радарски авион, додека во друг напад беа оштетени неколку танкери. Си-ен-ен претходно објави дека во еден од нападите бил уништен и шатор во кој се наоѓал радарски систем за поддршка на батеријата ТХААД, моќна американска ракета за противвоздушна одбрана.
Iran releases satellite imagery claiming to show a destroyed U.S. Air Force E-3G Sentry AWACS aircraft at Prince Sultan Air Base in Saudi Arabia, before and after the March 27 strike. pic.twitter.com/GEbORn5VeP
— Open Source Intel (@Osint613) March 29, 2026
Досега, американската војска се потпираше на системот ФААД на „Нортроп Груман“, кој датира од 1990-тите, и беспилотните летала пресретнувачи „Којот“ на „РТХ“ (порано Рејтеон). Иако овие компании тврдат дека нивната технологија е сигурна и „многу ефикасна“, фактот дека Американците морале да посегнат по украинските решенија зборува сам за себе.
Адам Шер, портпарол на дивизијата за борба против беспилотни летала на Пентагон, призна дека не постои „магичен куршум“ што ќе ја спречи секоја закана, но потврди дека инвестирале 350 милиони долари во нови технологии за операцијата „Епски бес“. Во тој пакет, Скај мап на Украина се чини дека е најважниот играч во моментов.
