Денес, истите тие мажи што ловеле риби на езерото сега ги патролираат неговите брегови, трудејќи се да ги заштитат водите од кои некогаш зависеле.
„Рибарењето доаѓало со смртоносен ризик. Сега го штитиме животот“, вели 52-годишниот Коу Нашун, поранешен рибар.
В петок е Светскиот ден на животната средина. Трансформацијата на селото Синкван е микрокосмос на кинеската поширока иницијатива за балансирање на развојот со еколошката заштита, водена од филозофијата дека „дивите води и плодните планини се бесценето богатство“.
Од ловци до заштитници
Колку што се сеќава Коу, над селото секогаш лебдел мирис на риба кога тој бил млад. Во зима, селаните дупчеле низ речиси цел метар дебел мраз за да ги спуштат мрежите во студенилото.
„Понекогаш струите ќе повлечеа рибар во дупката. Некои никогаш не се вратија“, се сеќава Коу, кој почнал со риболов на 15 години.
Со децении голиот крап, особено редок вид риба витален за целиот синџир на исхрана „трева-река-езеро-риба-птица-животно“ бил и храна и валута за селаните. До 2002 година, неуморното прекумерно рибарење ја спуштило бројката на рибите на под 2.600 тони, нарушувајќи го деликатниот баланс на биодиверзитетот. Со намалениот број риби се намалил и бројот на птиците, а со заматувањето на речните води и основата на животната средина на селаните почнала да се губи.
За да се заштитат биодиверзитетот и екосистемот на езерото, провинциската влада на Џингхаи имплементирала шест рунди забрани за риболов од 2001, а шестата почнала во 2021 и трае цела деценија.
Во 2003 година бил формиран спасувачки центар, каде што работниците вештачки одгледуваат и инкубираат млади риби собрани од езерските реки. Секоја година рибите се враќаат во водените патишта за да испливаат во езерото Џингхаи, брзо надополнувајќи ја природната популација.
Локалните власти инвестирале над 36 милиони јуани (околу 5,3 милиони американски долари) за обновување на водите и изградба на седум премини за рибите, расчистувајќи ги миграциските рути за голиот крап.
Со помошта од владата дел од рибарите во Синкван го замениле рибарењето со сточни фарми, додека други сега работат ресторани, пансиони или продавници во кои се продаваат локални намирници.
Коу основал компанија фокусирана на еколошката реставрација, која се обидува да ја врати плодноста на земјата, да ја обнови вегетацијата и да ја контролира бројката на глодари во регионот на езерото Џонгхаи и во други региони, создавајќи над 100 работни места за локалците. На пошумената земја неговата компанија посадила над 60 хектари трева за да се обноват деградираните пасишта.
Ли Јифан, поранешен рибар од селото, сега волонтира како заштитник на рибите. Секоја сезона на мрестење тој и неколку други селани формираат патролен тим, спасувајќи ги заталканите риби и спречувајќи вознемирување на крапот.
„Порано го ловевме голиот крап за пари. Сега сфативме дека рибата е душата на езерото Џингхаи“, вели Ли.
Од ЗАГРОЗЕН до РАНЛИВ
Благодарение на напорите за конзервација, количеството на голиот крап се зголемило повеќе од 50 пати на 133.000 тони. Површината на езерото се шири 21 последователна година на 4.657,92 квадратни километри. Квалитетот на водата останува 100 отсто одличен.
Во 2020 Кина го намали статусот на голиот крап од „Загрозен“ на „Ранлив“ на својата црвена листа на биодиверзитет.
Базенот на езерото Џингхаи се смета за „генетска банка на Џингхаи-Тибетското плато“, клучен регион на заштита на водите и важна станица на светските рути на миграциите на птиците. Со стабилното опоравување на животната средина, бројот на газелата Пжевалски, редок и загрозен вид кој го има само во тој регион, пораснал од едвај над 300 во 2001 до над 3.400 денес. Бројот на црноврати жерави исто така се зголемил, од триесетина на над 130.
Концептот на „дивите води и плодните планини се бесценето богатство“ стана суштинска филозофија и рамка на активностите на еколошката изградба на Кина, вели Синхуа.
Земјата ја слави визијата на националниот Устав, вградувајќи го еколошкиот напредок во рамката на петгодишните развојни планови, и поставувајќи ја „Прекрасната Кина“ како клучна цел во изградбата на модерната социјалистичка држава во сите аспекти.
Чен Дехуи, заменик директор на бирото за заштита и менаџирање на сценографијата на регионот на езерото Џингхаи, вели дека трансформацијата на селото Синкван го рефлектира еколошкиот напредок на езерото Џингхаи, кој е на раб на влегување во ера на национален парк.
„Националниот парк е во фаза на подготовка, а на езерото Џингхаи му претстои најдобриот период на еколошка заштита“, вели Чен.
