среда, 10 јуни 2026

Американски разузнавачки извор: Израел го засили шпионирањето против САД

Американски медиуми, повикувајќи се на анонимен извор од Агенцијата за одбранбено разузнавање (ДИА), објавија дека Пентагон го сместил Израел во највисоката категорија на закана од шпионажа поради значително зголемените разузнавачки активности насочени против Соединетите Американски Држави. Вашингтон ги негираше тие обвинувања, додека Ерусалим ги отфрли обвинувањата како „целосно неточни“, но извештаите предизвикаа големо внимание со оглед на тоа што Израел се смета за еден од најблиските американски сојузници, пишува Дојче веле.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Овие обвинувања укажуваат на децениски проблем на меѓусебна недоверба меѓу стратегиските партнери. Сепак, во позадина може да има нешто сосема друго.

Во Германија оваа вест потсетува на изјавата на тогашната канцеларка Ангела Меркел по откритието дека Американската агенција за национална безбедност (НСА) го прислушувала нејзиниот мобилен телефон. „Шпионирањето меѓу пријатели едноставно не е прифатливо“, кажа Меркел во тоа време. Набргу, сепак, беше откриено дека Германската федерална разузнавачка служба (БНД) ги шпионирала сојузничките земји цела деценија. Германскиот експерт за разузнавање Ерих Шмит-Енбом е убеден дека дури и пријателските земји се шпионираат едни со други речиси рутински, а ова особено важи за САД и Израел.

„Секогаш имало операции на Мосад во САД како дел од борбата против меѓународниот тероризам кои не биле координирани со ФБИ. Од друга страна, Израел отсекогаш бил интересна цел за активностите на НСА за електронско разузнавање, особено за време на војни“, изјави Шмит-Инбум за Дојче веле.

Најпознатиот пример за израелска шпионажа во САД останува случајот со Џонатан Полард од 1987 година. Тој американски државјанин, вработен во разузнавачката служба на американската морнарица, давал доверливи информации на израелската тајна служба, за што, според Тајмс оф Израел, добил неколку десетици илјади долари. Откако се изјаснил за виновен, бил осуден на доживотен затвор. Високи израелски политичари со години се залагаат за негово ослободување. Полард беше условно ослободен во 2015 година, а кога му беше дозволено да оди во Израел во 2020 година, лично на аеродромот го пречека премиерот Бенјамин Нетанјаху. „Тоа беше голема навреда за Американците“, смета Шмит-Инбум.

Во 2004 година беше откриено дека Лоренс Френклин, аналитичар во Министерството за одбрана на САД, му пренесувал класифицирани информации за политиката на САД кон Иран на Израел преку моќната произраелска лоби организација АИПАК. Иако АИПАК и Израел го негираа тоа, Френклин беше осуден за шпионажа.

За време на скандалот со Едвард Сноуден во 2013 година, израелската шпионажа не беше во центарот на вниманието. Сепак, британски Гардијан, повикувајќи се на еден од документите на Сноуден, наведе дека Националната разузнавачка агенција на САД ја оценила израелската разузнавачка служба како „трета најагресивна тајна служба кон САД“ уште во 2008 година. Документите на Сноуден го разоткриле масовниот надзор што го вршеле НСА и другите американски служби и покажале колку тесно соработуваат со службите на пријателските земји, но и дека САД ги шпионираат своите сојузници. Меѓу целите биле тогашната германска канцеларка Меркел и француските претседатели Жак Ширак, Никола Саркози и Франсоа Оланд. Во 2023 година протекоа документи од Пентагон кои сугерираат дека американските служби ги следеле внатрешните дискусии на јужнокорејската влада, што беше демантирано со тврдења дека повеќето документи се фалсификувани.

Речиси е неоспорно дека целата работа мора да се гледа во контекст на заедничката американско-израелска војна против Иран и затегнатите односи меѓу Доналд Трамп и Бенјамин Нетанјаху. Додека американскиот претседател наводно сака што поскоро да го заврши конфликтот, Нетанјаху, според Трамп, не прави доволно за да го стабилизира кревкото примирје.

Според некои проценки Израел можеби ја преминал црвената линија со надгледувањето на високи американски функционери вклучени во преговорите со Иран, меѓу кои наводно се и специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и неколку функционери од Министерството за одбрана. Ако ова е вистина, зголемувањето на нивото на закана би било израз на сериозна криза на доверба меѓу Вашингтон и Ерусалим. Сепак, останува прашањето зошто оваа информација, очигледно против волјата на американската администрација, е објавена во јавноста.

За Ерих Шмит-Инбум, не е клучно дали информацијата е точна. Тој верува дека веста е објавена со согласност на американската влада за Трамп да изврши дипломатски притисок врз Израел.

„Со оглед на изборите за Конгресот во ноември, Трамп не може да си дозволи да го сврти израелското лоби во САД против себе, на пример со директно намалување на воената помош за Израел“, вели тој. Ако јавноста добие впечаток дека Израел сериозно ги загрозува американските интереси преку шпионажа, таков притисок е полесен за оправдување. „Американскиот претседател сега има можност да изврши притисок врз Израел да го запре бомбардирањето и да ги повлече трупите од јужен Либан“, заклучи германскиот експерт.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ