„Предизвиците со кои се соочуваме бараат координиран, одлучен и долгорочен пристап. Токму затоа како Министерство, во соработка со сите релавантни институции, ја изработуваме нацрт-стратегијата за демографски развој и отпорност, која е јавно достапна и отворена за предлози. Нашата цел е јасна – да изградиме силен и применлив документ што ќе донесе реални и мерливи резултати. Нашиот фокус е да создадеме услови во кои младите ќе ја гледаат својата иднина дома – со стабилни работни места, квалитетни јавни услуги и сигурна перспектива. Истовремено, работиме на политики што ќе ги поттикнат и оние што заминале да се вратат и да инвестираат во својата татковина“, рече Лимани.
Тој истакна дека како Министество и Влада имаат постојано отворени повици во текот на целата година за одобрување средства за изградба на градинки и домови за стари лица. Најави дека ќе се финансира изградба на 19 нови градинки во општините во земјата. Министерот Лимани ги повика општините да аплицираат на повиците доколку имаат потреба.
Пио Смит, помошник-генерален секретар и заменик-извршен директор на програма при УНФПА, порача дека во Скопје ќе се искова една нова општествена визија, а демографските промени, како што рече, се мегатренд, кој го дефинира нашиот век, што доаѓа заедно со климатската криза и технолошките нарушувања, „па поради тоа, ние треба да изградиме некаква безбедност“.
„Но овде не се работи само за статистика, туку се работи за социо-економскиот пејзаж на нашата иднина, ако не успееме да ги испланираме овие трендови и ризиците што доаѓаат со нив, ќе се случи системски колапс – училиштата ќе останат без наставниците, а старите ќе останат без грижа и без работна сила. Сакам да изразам пофалба до нашиот партнер – Министерството за социјална политика, демографија и млади, кое заедно со нас го организира овој дводневен настан на кој ќе дојдат над 200 високи претставници, каде што ќе треба да разговараме како да се подготвиме за иднината и за промената“, рече Смит.
Тој додаде дека и секој инвестиран денар, односно долар, во информациите и податоците за демографијата, носи поврат и се гради помудра попаметна економија.
“Секој долар, кој е инвестиран во податоците за населението, носи поврат од 32 долари. Но и покрај ова, податочните системи остануваат опасно ниско финансирани. Не е чудо што овде го дискутираме, во Југоисточна Европа, затоа што во овој регион се наоѓаат 11 популации што најбргу опаѓаат во светот. Токму затоа мора итно да реагираме. Но ако погледнеме подалеку на Исток, во централна Азија, работоспособното население набргу ќе експлодира таму, од 50 милиони на 71 милион до 2050 година. Мојата порака е јасна, мораме да престанеме да ги набљудуваме ваквите податоци како апстрактни бројки и да почнеме да ги гледаме како збир од човечки избор, здравје и аспирации“, вели Смит.
Над 200 експерти високи владини функционира денеска ќе ги разгледуваат податоците од најновата студија, која го открива јазот во фертелитетот и, како што рече Смит, „каде што луѓето во овој регион посакуваат да имаат две или повеќе деца, меѓутоа имаат помалку од тоа“.
„Токму затоа мораме да реагираме и да ги надминеме ваквите бариери“, истакна Смит.
Тој посочи дека треба да се заштитиме од мерки што се контрапродуктивни, а одат наспроти потребите за сексуалните и репродуктивните права и за родовота еднаквост.
„Ако сакаме да постигнеме повисока стапка на население, тогаш треба да повнимаваме на ваквите мерки“, рече Смит.
Посочи дека нашата земја ќе постави еден глобален пример со донесување на новата национална стратегија за демографија, која е златниот стандард.
МИА
