Европскиот сателит Сентинел-2 вчера забележа група од најмалку 33 пловила што се совпаѓаат со брзите напаѓачки чамци на морнарицата на ИРГК. Флотата дејствува во формација северно од теснецот, покрај брегот на Карган. Аналитичарите го опишуваат маневрот како демонстрација на сила директно поврзана со обидите на Иран да воведе ограничувања за навигација низ теснецот.
Акцијата се совпадна со извештаите од иранските државни медиуми и британската агенција УКМТО за напади врз комерцијални бродови. Иранските вооружени чамци пукаа и запленија контејнерските бродови МСЦ Франческа и Епаминондас, кои беа придружувани до иранските пристаништа. Третиот брод, Еуфорија, исто така беше нападнат и на него е забележана штета.
Satelite images show a “Swarm” of Iranian military fast attack boats in the Strait of Hormuz
More than 30 fast boats of the IRGC were seen in this single image.
Irans 3,000km long coastline means preventing the launch or eliminating these craft is essentially impossible. pic.twitter.com/djbYpgh1xc
— Chay Bowes (@BowesChay) April 22, 2026
Тактика „флота комарци“
Морнарицата на Револуционерната гарда во голема мера се потпира на огромна флота од мали, брзи чамци – познати како „флота комарци“. Тоа е основата на нивната асиметрична поморска стратегија во тесните води на Персискиот Залив и Ормускиот теснец. Овие чамци не се наменети за класични поморски битки, туку за вознемирување, нарушување на безбедноста и спроведување блокади.
Станува збор за лесни пловила со екипаж од три до пет лица, кои достигнуваат брзина до 110 км/ч. Поради нивниот плиток влечен волумен, тие можат да се кријат по должината на брегот или меѓу островите. Вооружени се со тешки митралези, ракети, а некои носат и противбродски ракети со краток дострел или опрема за поставување мини. Проценките покажуваат дека Иран има повеќе од илјада вакви чамци, од кои многу се скриени во подземни бази и тунели на острови, подготвени за брзо распоредување.
Нивната предност е што се мали, тешко се откриваат на радар, евтини и лесни за замена. Во тесниот Ормуски теснец, каде што големите воени бродови имаат малку простор за маневрирање, овие „комарци“ стануваат исклучително опасни.
Напади во роеви и герилско војување на море
Доктрината на ИРГК се заснова на асиметрично војување за неутрализирање на технолошката супериорност на противниците како што е американската морнарица. Наместо еден голем брод, Иранците користат напади во „роеви“ – групи од 20 или повеќе чамци истовремено се приближуваат кон целта од повеќе насоки. Таквиот напад ги преоптоварува сензорите и одбранбените системи на бродот.
Тие користат тактика „удри и бегај“ – брзо се приближуваат, испукуваат ракети или отвораат оган, а потоа се повлекуваат во плитките води или зад островите каде што големите бродови не можат да ги следат. Сателитската снимка од 33 чамци во близина на Карган претставува демонстрација на сила и подготовка за дејствија како што е запленување на бродови.
Целта не е уништување флоти, туку предизвикување хаос на пазарот
Овие брзи чамци ретко дејствуваат сами. Тие се дел од поширока мрежа која вклучува морски мини, самоубиствени дронови, крајбрежни противбродски ракети и извидувачки беспилотни летала. Сѐ заедно создава опасна зона во теснецот низ кој поминува околу 20 отсто од светската трговија со нафта.
Главната цел на Иран не е уништувањето на непријателските флоти, туку предизвикување хаос во поморскиот сообраќај. Со зголемување на трошоците за осигурување, ширење страв и принудување на бродовите да менуваат рути, Иран врши силен економски и политички притисок со релативно мали трошоци.
Оваа тактика потекнува од „Танкерската војна“ од 1980-тите, но денес е значително понапредна и децентрализирана, што ја прави поотпорна на воздушни напади. Справувањето со таква закана бара постојан воздушен надзор, радарски системи и единици за брза реакција, бидејќи бројноста и теренот во теснецот се во прилог на Иран.
