вторник, 16 јуни 2026

Аксиос: Шефот на ЦИА се сомнева во намерите на Иран, растат поделбите во тимот на Трамп околу договорот

Директорот на ЦИА Џон Ретклиф го предупредил американскиот претседател Доналд Трамп и други високи функционери дека разузнавачките информации собрани од американските служби предизвикуваат сериозни сомнежи дали Иран навистина е подготвен да ги направи нуклеарните отстапки што ги бараат Соединетите Американски Држави, објави Аксиос, повикувајќи се на три извори запознаени со разговорите.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Според извештајот, Ретклиф не е единствениот скептик во администрацијата. Во внатрешните дискусии, државниот секретар Марко Рубио и министерот за одбрана Пит Хегсет изразиле загриженост и поставиле сериозни прашања за меморандумот за разбирање меѓу САД и Иран, објавен во неделата.

Од друга страна, американскиот потпретседател Џеј Ди Венс и специјалните пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер силно го поддржувале договорот.

Аксиос наведува дека во деновите пред објавувањето на договорот биле одржани неколку состаноци на највисоко ниво меѓу Трамп и неговите советници.

За време на тие разговори биле разгледувани разузнавачки податоци од повеќе американски агенции, според кои иранските функционери меѓусебно разговарале за договорот на начин што не се совпаѓал со пораките што им ги испраќале на посредниците и на американската страна.

Според два извори, Ретклиф и Рубио оцениле дека тие информации укажуваат оти Иран најверојатно нема да ги прифати нуклеарните услови што ги бара Вашингтон.

„Разузнавачките информации покажуваат дека намерите на Иран не се во согласност со обврските што произлегуваат од договорот“, изјавил еден извор за Аксиос.

Од Белата куќа соопштиле дека Трамп ги сослушува сите мислења, но дека тој е конечниот носител на одлуките.

Американски функционер изјавил дека меморандумот ги исполнува сите црвени линии на администрацијата, гарантирајќи дека Иран никогаш нема да поседува нуклеарно оружје, нема да го задржи високо збогатениот ураниум и нема да може да ја држи светската енергетска безбедност како заложник.

ЦИА и Стејт департментот одбиле да ја коментираат информацијата, додека Пентагон не одговорил на барањето за став.

Аксиос наведува дека нуклеарниот дел од меморандумот зависи од постигнување подетален договор во следните 60 дена.

Во рамките на следната фаза од преговорите, Венс, Виткоф и Кушнер треба да се сретнат со претседателот на иранскиот парламент Мохамад Багер Галибаф и министерот за надворешни работи Абас Арагчи, во присуство на посредници од Пакистан и Катар.

Иако целосниот текст на договорот од 14 точки сè уште не е објавен, извор запознаен со содржината тврди дека Иран би можел да добие повеќе отколку што отстапува, освен ако не прифати конечен нуклеарен договор што ќе ги исполни американските барања.

Основната цел на меморандумот е да го продолжи прекинот на огнот и да отвори 60-дневни преговори, со можност тие да бидат продолжени со заемна согласност.

Во текот на тие разговори, Иран повторно ја потврдува својата претходна обврска дека нема да развива или набавува нуклеарно оружје.

Според изворот, меморандумот предвидува САД и Иран да го решат прашањето за постојните залихи на збогатен нуклеарен материјал и да разговараат за идното збогатување на ураниум и за други прашања поврзани со нуклеарните потреби на Иран.

Додека траат преговорите, Иран ќе ја задржи сегашната состојба на својата нуклеарна програма, а САД нема да воведуваат нови санкции ниту дополнителни воени сили во регионот.

Доколку биде постигнат конечен договор, Вашингтон во рок од 30 дена ќе ги повлече силите распоредени за време на војната и постепено ќе ги укине санкциите против Иран според договорена временска рамка.

Критичарите на договорот во американската администрација предупредуваат дека Иран веројатно нема да ги прифати американските услови, а во меѓувреме ќе извлече повеќе корист од договорот отколку САД.

Но двајца високи американски функционери на брифинг со новинарите тврделе дека сите придобивки за Иран ќе зависат од конкретни чекори што ќе ги преземе.

Еден од нив изјавил дека Вашингтон за две до три недели ќе може да процени дали Техеран навистина е подготвен за нуклеарни отстапки. Доколку тоа не се случи, процесот може да биде прекинат без Иран да добие значителни придобивки.

Републиканскиот сенатор Линдзи Греам изјавил дека е „донекаде загрижен“ бидејќи изгледа дека иранското толкување на договорот се разликува од она што го тврди американскиот преговарачки тим, додавајќи дека документот треба веднаш да биде објавен.

Меморандумот предвидува и повторно отворање на Ормускиот теснец во блиска иднина.

Според текстот, Иран ќе направи сè што е во негова моќ да обезбеди безбеден премин на трговските бродови без наплата во следните 60 дена, додека САД постепено ќе ја укинат поморската блокада, која целосно треба да биде повлечена во рок од 30 дена.

Иран треба да почне разговори со Оман за идното управување и поморските услуги во теснецот, а во процесот би учествувале и другите земји од Заливот за да се најде решение во согласност со меѓународното право и суверените права на државите во регионот.

Иранските државни медиуми веќе објавија дека постои можност по истекот на 60-дневниот период да се воведат такси за транзит низ Ормускиот теснец.

Едно од најспорните прашања во преговорите останува одмрзнувањето на иранските финансиски средства.

Меморандумот предвидува САД да ги направат тие средства достапни по спроведувањето на договорот, но остава простор за различни толкувања.

Американските функционери велат дека ќе се применува принципот „исплата според исполнетите обврски“, односно секој позитивен чекор на Иран би можел да биде проследен со делумно ослободување на финансиски средства.

Документот, исто така, предвидува евентуалниот конечен договор да содржи јасен и заемно договорен план за формирање фонд од 300 милијарди долари за обнова и економски развој на Иран, како и механизам за негово спроведување.

Поддржувачите на договорот сметаат дека станува збор за долгорочен процес што ќе стане реалност само доколку Иран ја демонтира својата нуклеарна програма и спроведе значителни внатрешни реформи.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ