Меѓутоа, вистината е сосема поинаква. Сиестата не настанала од мрзеливост, туку како одговор на климата, начинот на работа и општествените околности што со векови го обликувале животот на Пиринејскиот Полуостров. Денес, парадоксално, токму во Шпанија сѐ помалку луѓе навистина имаат можност да го практикуваат овој обичај.
Сиестата е дел од шпанската култура, но нејзините корени не произлегуваат само од летните горештини. Всушност, зад овој обичај се крие спој од историјата, економијата, земјоделството и начинот на живот што трае со векови.
Што е всушност сиеста?
Зборот сиеста потекнува од латинскиот термин hora sexta, што значи „шести час“ по изгрејсонцето. Во римско време, тоа бил период околу пладне, кога луѓето правеле кратка пауза од работата.
Низ вековите овој обичај се задржал низ целиот Медитеран, но токму во Шпанија станал дел од националниот идентитет.
Класичната сиеста подразбира пауза по ручекот што трае меѓу 20 минути и еден час. Спротивно на вообичаеното мислење, таа никогаш не била замислена како повеќечасовно спиење.
Дали настанала поради високите температури?
Делумно да, но тоа не е главната причина.
Во јужните делови на Шпанија, како што се Андалузија или Екстремадура, летните температури често надминуваат 40 степени. Во време кога немало климатизација, работата на отворено меѓу 13 и 17 часот била речиси невозможна.
Земјоделците, градежните работници и сточарите затоа го прекинуваа работното време во најтоплиот дел од денот и го продолжуваа дури предвечер, кога сонцето ослабува.
Сепак, ваквиот распоред не бил карактеристичен за целата земја. Во северна Шпанија, каде што летата се значително поблаги, сиестата постоела и покрај пријатната клима. Тоа покажува дека високите температури не се единственото објаснување.
Зошто сиестата станала начин на живот?
Историчарите сметаат дека поважна причина бил распоредот на работа.
До втората половина на 20 век, многу Шпанци работеле на две работни места за да ги издржуваат своите семејства, одејќи дома на ручек и кратка пауза помеѓу нив.
Поради тоа работниот ден не завршувал во 17 часот, туку често дури околу 20 или дури 21 часот.
Во исто време, ручекот бил најважниот семеен оброк. За разлика од многу земји каде што се јаде набрзина, во Шпанија семејството се собирало околу трпезата, а оброкот траел значително подолго. Краткиот одмор по јадењето природно се вклопил во таквиот животен ритам.
Науката вели дека кратката дремка има придобивки
Многу истражувања покажуваат дека краткото попладневно спиење може да има позитивни ефекти.
Дремката што трае од 10 до 30 минути може да ја подобри концентрацијата, будноста и расположението, да го намали заморот и да ја зголеми продуктивноста.
Проблемот настанува кога спиењето трае подолго од еден час, бидејќи тогаш може да дојде до таканаречената „инерција на сонот“, односно чувство на поспаност и забавеност по будењето.
Со други зборови, традиционалната сиеста не била замислена како повеќечасовно спиење, туку како кратка пауза што ја враќа енергијата.
Не практикуваат сите во Шпанија сиеста
И покрај стереотипите, повеќето вработени во големите градови како Мадрид, Барселона или Валенсија повеќе немаат можност да си одат дома за попладневен одмор.
Современото работно време, канцелариските работи и меѓународните компании значително го променија секојдневниот живот.
Според истражувањата спроведени во Шпанија, голем број граѓани велат дека ретко или никогаш не спијат попладне во работните денови. Денес сиестата е многу почеста меѓу пензионерите, децата, луѓето што работат од дома или вработените во помалите места.
Зошто Шпанците вечераат толку доцна?
Една од причините зошто многумина сè уште мислат дека сиестата е секојдневна појава е фактот што Шпанците вечераат многу доцна, често помеѓу 21 и 22 часот.
За тоа постои историско објаснување.
За време на диктатурата на Франциско Франко во 1940 година, Шпанија ја променила својата временска зона од времето што одговара на нејзината географска локација во централноевропско време, со цел да биде во согласност со германското време.
Резултатот е тоа што сонцето заоѓа подоцна од очекуваното во Шпанија, па затоа и дневните навики се променија. Ручекот започнува околу 14 или 15 часот, вечерата околу 21 часот, а времето за спиење често е по полноќ.
