Случај „Спасеска“: По четири години голгота и трауми, малолетниот син повторно доверен на мајката Невена

Како што пишува А1он, охридскиот суд во повторена постапка и со нова судијка, оценил дека во најдобар интерес на детето е да остане кај мајката, земајќи ги предвид емоционалната поврзаност, континуитетот на грижата и возраста на детето, аргументите и насоките од Врховниот суд. Таткото, според одлуката има право на редовни контакти и обврска за месечна издршка.

Поради ова, таткото на малолетникот, поднел жалба на најновата судска одлука, со што предметот повторно ќе се најде пред Апелацискиот суд во Битола.

„Клучниот момент е што за предметот повторно ќе одлучува судијката Жаклина Доведен – актуелна престедателка на Апелациониот суд во Битола која претходно, во постапка меѓу истите странки, донесе одлука со која детето го довери на таткото. Поради низа пропусти од нејзина страна, одлуката падна на Врховен суд. Правниот тим на мајката, официјално веќе побара изземање на судијката Доведен од одлучувањето. Во барањето се наведува дека таа претходно ‘постапувала несовесно и пристрасно’ во истиот предмет, што ја доведува во прашање нејзината објективност во повторената постапка. Барањето не е само процесна тактика на правниот тим, туку се темели на веќе констатирани незаконски одлуки на Жаклина Доведен во претходното постапување. Судскиот совет со одлука потврди дека Доведен постапила незаконски кога смени судијка во Судечкиот совет и постави кривичен судија ден пред пресудата, кој немаше ниту време да го прочита предметот пред да гласа. Со тоа голем е сомнежот дека ја фиксирала пресудата во корист на таткото. Дополнително, Судскиот совет во Скопје, се изјасни дека Жаклина Доведен иако морала да им дозволи увид во предметот на адвокатите на мајката Спасеска, таа го одбивала тоа. Пред неа се две одлуки-или сама ќе се изземе или за барањето за изземање ќе одлучува Врховниот суд“, пишува А1он.

Во текот на постапката, пишува порталот, овој случај беше дополнително усложнет и поради спротивставените ставови на центрите за социјална работа во Охрид и во Скопје кои даваа различни мислења за тоа кај кој родител треба да биде детето. Од охридскиот центар инсистираа детето да му се даде на таткото, а од центарот во Скопје, дека детето треба да ѝ се додели на мајката.

Но, по најновото барање од охридскиот суд, надлежното министерство за социјална работа потврди дека Центарот во Охрид не е надлежен за овој случај. Според министерството, единствено надлежен е центарот во Скопје, кој даде мислење во корист на мајката додека другите мислења од центарот во Охрид се оценуваат како правно невалидни.

„Жаклина Доведен која еднаш веќе одлучи дека детето треба да се довери на таткото, одлуката ја правдаше токму со ‘аргументи’ од центарот во Охрид, кој сега е прогласен за ненадлежен. Одлуката се темелеше и на изјави од блиски соседи и роднини на таткото, како и нелиценцирани вештаци за овој случај. Сета оваа збирка на ‘вештачки и фиксирани докази’ Доведен се обиде да ја ‘замачка’ со објаснување дека во денешно време е модерно дететото да се земе од мајката“, пишува А1он повекувајќи се на образложението на пресудата на Доведен во која меѓу другото пишува дека современите социолошки и психолошки теории за родителството покажуваат дека улогите во семејството се значително изменети во изминативе децении така што традиционалната поделба на мајката како главен негувател, а таткото како издржувач повеќе не е единствениот модел на семејството.

„Тоа значи дека стеоротипите за ‘природната’ улога на мајката се општествено надминати“, напиша судијката Доведен во дел од пресудата.

Според оценката на порталот А1он, случајот со Невена Спасеска одамна ја надмина рамката на приватен семеен спор и стана пример за тоа како судските одлуки, институционалните разлики и процесните пропусти можат да влијаат врз исходот на чувствителни предмети.

„Предметот, колку и да припаѓа на ‘приватната сфера’ не смее да се игнорира и поради тоа што доделувањето на детето на таткото само поради тоа што бил богат, го отвора повторно прашањето за корумпираните судии. Конечната одлука нема да биде важна само за доброто на петгодишното дете кое по психијатриските вештачења е утврдено дека се чувствува најсигурно со мајката, туку и за довербата на јавноста во правосудниот систем“, се наведува во написот на А1он.