Албанците не бараа класична автономија или федерализација на земјата, не бараа ниту војна, како што тогаш многумина веруваа, туку национални права, еднаквост на народот во Уставот, право и на студирање на мајчин јазик, употреба на националните симболи. Не бараа барут, туку книги и образование на својот јазик, ги бараа своите права, бараа демократизација на државата и соживот, изјави лидерот на ДУИ и водач на некогашната ОНА, Али Ахмети.
Тој рече дека претходно, стотици Албанци, во државата за која се верувало дека е оаза на мирот, биле изложени на притисоци, биле затворани, а се пролеала и крв заради барањето за образование. Имаше тортурата од страна на сите државни институции, а во нив, маргинализација на Албанците, како што рече, состојба наследена од претходниот комунистички систем, но и уназадена во првите години на плурализмот.
Како што нагласи, поради нееднаквата институционална позиција на Албанците, во пораст биле радикални движења меѓу нив, дел и со лоша идеологија. Но, студентското движење беше прогресивно, започна да дејствува уште во осумдесетите години, порача Ахмети и рече дека и тој самиот бил дел од тоа движење.
Ахмети рече дека НАТО, ЕУ и САД ја разбраа состојбата во земјава и оценија дека е потребно да се преземат активности, да започнат преговори, за да не се повтори трагедијата од Босна и Херцеговина и од Косово.
„Така се дојде до Охридскиот договор. Тоа беше многу тешка позиција, требаше да се усогласи со нашите барања и позициите на државниот врв и на политичките структури. Да се направат компромиси. Се подготвуваа нацрт верзии на договорот. Конечно, се потпиша Охридскиот договор, со авторитетот на преговарачите од Македонија и меѓународниот фактор“, рече Ахмети.
Тој потсети дека во почетната фаза од преговорите, требало лично да понуди пред домашните и странски експерти своја платформа за решавање на ситуацијата. Почетните текстови изработени и со поддршка од правници не биле соодветни.
„Тогаш, преку неколку пријатели стапивме во контакт со експерти од правната сфера, меѓу нив и со Пол Вилијамс на кого сум му многу благодарен и со кого имав долги разговори и повеќе средби. Од тоа произлезе добар предлог, кој го прифатив и потпишав дека сум согласен. Целосно го прифатив мировниот договор во Охрид, за што сведоци се претставниците на НАТО и ЕУ, рече Ахмети.
Според него, најтрагично ќе беше и за Албанците и за Македонците да се прифатеше идејата за поделба на државата.
„Благодарение на НАТО, Вашингот и Брисел се најде сила и поддршка против ваквата опција која ќе внесеше тешки последици за нашите граѓани“, потенцира тогашниот водач на ОНА Ахмети.
Тој нагласи дека Охридскиот договор е еден функционален договор, договор кој се покажа како успешен и чија примена треба да се одржува во живот и да се надградува и оцени дека како резултат на тогашната подготвеност за дијалог и носење добри решенија, „земјава потоа успеа да постигне уште еден многу важен договор – Преспанскиот, дека стана членка на НАТО, чука на портите на ЕУ и се движи во добар правец“.
