Иако тогаш веќе ДУИ е коалициски партнер во Владата, по двегодишна пауза, Ахмети е незадоволен и од ресорите што ги добиле, но и од однесувањето на тогашните опозиционери од албанскиот блок партии, како и од Исламската верска заедница. Телеграмата всушност е класифициран извештај од посетата на амбасадорот Рикер на планинското бачило на Ахмети, на 8-годишнина од потпишувањето на Охридскиот договор од 2001 година, што значи дека средбата се случила во 2009 година.
„По одбележувањето на 8-годишнината од потпишувањето на Охридскиот рамковен договор, амбасадорот Рикер му се придружи на лидерот на ДУИ, Али Ахмети, на неговата семејна фарма за овци длабоко во планините на западна Македонија на 16 август. Ахмети беше критичен кон премиерот Никола Груевски, изрази загриженост во врска со презирот на шефот на разузнавањето, Сашо Мијалков кон етничката албанска заедница и го забележа релативниот недостаток на моќ на претседателот Иванов. Ахмети ја оцени моменталната состојба во земјата и ги коментираше најновите лудории на Мендух Тачи. Тој, исто така, го изрази своето незадоволство од религиозната агенда на Груевски и имаше остри зборови за претседателот на Исламската верска заедница на Македонија (ИВЗ), Сулејман Реџепи. Ахмети му презентираше на амбасадорот две проектни идеи и побара поддршка од САД“, се наведува во резимето на телеграмата на Рикер.
Понатаму амбасадорот подетално ги пренесува гледиштата и ставовите на Ахмети за состојбите на македонската политичка сцена во 2009 година.
„Критичен кон Груевски и неговиот внатрешен круг
Премиерот Груевски е премногу млад и неговата младост се одразува во неговото донесување одлуки, сметал Ахмети. Ахмети рече дека одамна го предупредил премиерот да го реши проблемот со името со Грција и да воспостави дипломатски односи со Косово, во спротивно односите со Србија и Бугарија исто така ќе станат проблематични. Ахмети го замоли амбасадорот Рикер да изврши поголем јавен притисок врз премиерот за решавање на проблемот со името. Амбасадорот истакна дека треба да ги калибрираме јавните коментари за да избегнеме влошување на несигурноста на Груевски и дека заткулисните акции честопати можат да бидат поефикасни.
Ахмети беше исто така загрижен дека директорот за безбедност и контраразузнавање, Сашо Мијалков, има премногу влијание врз својот братучед, премиерот. Тој истакна дека Мијалков давал забелешки на владини состаноци изразувајќи го својот длабок презир кон етничката албанска заедница. Тој е загрижен дека Мијалков има контакти и желба да ги провоцира отпадничките етнички албански елементи во Македонија да создадат проблеми, што Мијалков би можел да го искористи за да оправда широка акција против етничката албанска заедница во целина. Иако претежно критичен кон внатрешниот круг на Груевски, Ахмети рече дека претседателот Иванов всушност изгледал како ‘добар човек’, но чувствувал дека е ‘повеќе професор отколку претседател’ и дека му недостасува вистинска моќ како де факто подреден на премиерот“, се наведува во службената телеграма на Рикер.
Во текот на разговорот Ахмети бил замолен да даде оценка за состојбите во Македонија, осум години по потпишувањето на Охридскиот договор.
„Како оди?
Кога беше замолен да ја оцени моменталната состојба во Македонија помеѓу еден и десет (десет е идеално, а нула е 2001 година), Ахмети ја оцени Македонија со 4 или 5. Тој рече дека етничките Македонци сè уште веруваат дека земјата е само нивна. Тој посочи на недостатокот на официјална употреба на албанскиот јазик низ целата земја и недостатокот на правична застапеност на етничките Албанци на лидерски позиции во владата како два најголеми проблеми за етничката албанска заедница. Тој истакна дека за време на претходната владина коалиција на ДУИ со СДСМ, ДУИ контролираше посилни министерства отколку што контролира сега. Ахмети рече дека надминувањето на проблемот со името и пристапувањето во НАТО ќе го олесни фокусирањето на другите меѓуетнички прашања и ќе ги ублажи многу од растечките фрустрации во умовите на етничките Албанци“, се пренесува во телеграмата на амбасадорот Рикер.
Но, Ахмети бил загрижен од однесувањето на лидерот на ДПА, Мендух Тачи, а лидерот на Нова демократија, Имер Селмани го претпочитал како претставник на опозицијата од албанскиот блок партии.
„Лудориите“ на Тачи
Новиот договор на лидерот на ДПА, Мендух Тачи (предложен да го замени Охридскиот рамковен договор), неговиот најнов бојкот на парламентот и неговата најава дека ќе побара од Албанија да стави вето на кандидатурата на Македонија за НАТО, според Ахмети се индикации за постепената маргинализација на Тачи. Сепак, тој верува дека однесувањето на Тачи станало понепредвидливо и може да ја загрози стабилноста на Македонија. Ахмети истакна дека ќе се сретне со албанскиот премиер Сали Бериша на 19 август и рече дека ќе повтори дека етничката албанска заедница во Македонија не го поддржува повикот на Тачи за вето на НАТО.
(Коментар: Целокупната поддршка меѓу граѓаните на Македонија за членство во НАТО останува околу 95% според неодамнешното истражување на ИРИ. Меѓу етничките Албанци, бројката може да биде поблиску до 100%. Крај на коментарот)
Ахмети му рече на амбасадорот дека го претпочита лидерот на Нова демократија, Имер Селмани, пред Тачи како главен глас на опозицијата на етничките Албанци. Тој смета дека Селмани барем претставува конструктивна и разумна опозиција и дека е многу близок со Никола Груевски и двајцата се посетуваат дома, еден со друг“, се пренесува во телеграмата од 2009 година на американскиот амбасадор во Македонија.
Ахмети во 2009 година не се согласувал со политичко-религиозната агенда на Груевски како премиер, но и Исламската верска заедница ја сметал за „божја бирократија“. Тој побарал од Рикер поддршка за соединување на Државниот универзитет во Тетово и приватниот Универзитет на Југоисточна Европа во Тетово, како и за еколошки проекти.
Повеќе цркви и џамии отколку верници
Ахмети рече дека има многу поинаква перспектива од премиерот за прашања поврзани со религијата. Тој не се согласува со политичко-религиозната агенда на премиерот и инсистирањето на изградба на сè повеќе цркви и религиозни симболи. Според Ахмети, има повеќе цркви и џамии во Македонија отколку верници. Тој верува дека владините пари би можеле да се трошат поефикасно на други проекти. Ахмети, исто така, тврдеше дека претседателот на Исламската верска заедница на Македонија (ИВЗ), Сулејман Реџепи – кој неодамна го критикуваше амбасадорот за средбата со суфиската исламска бекташка заедница – е сè освен верник. Ахмети ја нарече ИВЗ ‘божја бирократија’ и рече дека не ја поддржува.
Консолидирање на високото образование и чистење на водата
Ахмети спомена два проекта што ги разгледува и побара од амбасадорот Рикер повратни информации и поддршка. Прво, Ахмети рече дека смета дека Државниот универзитет во Тетово и приватниот Универзитет на Југоисточна Европа во Тетово во суштина ги дуплираат напорите и непотребно се натпреваруваат еден со друг за ограничени ресурси. Ахмети сакаше да ги спои во еден универзитет со државно финансирање и меѓународна поддршка. Второ, Ахмети спомена дека се сретнал со градоначалниците на шест општини лоцирани во планините јужно од Скопско за да разговараат за чистење на контаминираните реки и езера што се влеваат во популарната локална туристичка дестинација во Македонија, езерото Матка, и на крајот во Скопско, преку реката Вардар. Тој го праша амбасадорот дали тој и специјалниот претставник на ЕУ, Фуере би биле спремни да се сретнат со градоначалниците и да поддржат таков проект. Амбасадорот Рикер не даде цврсти ветувања за ниту еден од проектите, но му понуди на Ахмети совет за начините за продолжување и рече дека амбасадата ќе разгледа други идеи како што напредуваат проектите“, се заклучува во службената телеграма на Филип Рикер за средбата со Али Ахмети, 8 години по потпишувањето на Охридскиот договор, на бачило во западна Македонија.
