Брисел ѝ наложи на компанијата да промени неколку клучни карактеристики, вклучувајќи оневозможување на бесконечното скролање, воведување строги паузи за време поминато пред екранот и промена на системот за препораки, наведувајќи го како причина дизајнот на апликацијата кој предизвикува зависност кај корисниците, особено кај децата, објави Политико.
Фактот што Комисијата побара од Тикток да го промени фундаменталниот дизајн на својата услуга е „револуционерен за бизнис моделот базиран на надзор и рекламирање“, рече Катаржина Шимелевич, претседателка на полската организација на граѓанското општество Паноптикон. Тоа не е добар знак за другите платформи, особено за Фејсбук и Инстаграм, кои исто така се под истрага за дизајнот кој предизвикува зависност.
Наодите, презентирани пред една недела, се прв пат Комисијата да ги изложи своите ставови за дизајнот на платформите на социјалните мрежи според Законот за дигитални услуги, клучниот закон на ЕУ за онлајн содржина. Тикток сега има можност да ги брани своите практики и да ги разгледа доказите собрани од Комисијата и објави дека ќе се бори против овие наоди. Доколку не успее да ја убеди Комисијата, апликацијата се соочува со казни до 6 проценти од годишните глобални приходи.
Ова е прв пат регулаторот да се обиде да воспостави правен стандард за дизајн на платформи што создаваат зависност, изјави висок функционер на Комисијата. „Наодите означуваат пресвртница бидејќи Комисијата го третира дизајнот што создава зависност на социјалните мрежи како ризик што може да се санкционира“ според Законот за дигитални услуги, изјави Лена-Марија Босвалд, виш истражувач во тинк-тенкот Интерфејс.
Јан Пенфрат, виш советник за политика во организацијата за граѓански права ЕДРи, рече дека би било „многу, многу чудно ако Комисијата не го искористи ова како преседан и не ги гони и другите компании“.
Законот за дигитални услуги бара од платформи како Тикток да ги проценат и ублажат ризиците за своите корисници. Но, тие ризици се нејасно дефинирани во законот, па затоа досега не беше јасно каде регулаторите ќе повлечат граница. Две години по започнувањето истрага, Комисијата одлучи да удри во самата срж на дизајнот на платформата, тврдејќи дека претставува ризик за менталното здравје на корисниците, особено децата.
На прес-конференција, комесарката за технологија на ЕУ, Хена Виркунен, изјави дека наодите сигнализираат дека работата на Комисијата влегува во нова, позрела фаза кога станува збор за системски ризици. Фејсбук и Инстаграм се под истрага поради зависноста на своите платформи од мај 2024 година, а како и со Тикток, дизајнот и алгоритмите се под лупа.
Во посебен случај во Калифорнија, каде што е обвинета за свесно создавање социјална мрежа што предизвикува зависност што им штети на корисниците, Мета одлучно се брани. Тикток и Снеп во истиот случај склучија спогодба пред судењето. Портпаролот на Тикток, Паоло Ганино, изјави дека наодите на Комисијата „претставуваат категорично лажно и целосно неосновано прикажување на нашата платформа и дека ќе ги преземеме сите потребни чекори за да ги оспориме со сите средства што ни се на располагање“.
Комисијата на крајот би можела да се договори со платформите за серија промени за справување со дизајнот што предизвикува зависност. Одлуките ќе зависат од профилите на ризик и моделите на користење на секоја платформа, како и од тоа како секоја компанија се брани. Тоа веројатно значи дека ќе помине некое време пред Тикток да воведе какви било промени додека платформата ги разгледува доказите и се обидува да преговара со регулаторот.
Во друг, поедноставен случај на спроведување на Законот за дигитални услуги, на Комисијата ѝ требаше повеќе од една година по објавувањето на прелиминарните наоди за да прогласи дека Икс на Илон Маск не ги исполнил своите обврски за транспарентност. Пенфрат од ЕДРи верува дека е малку веројатно дека гигантот за споделување видеа веројатно „нема да погоди од прв пат“ и дека може ќе бидат потребни неколку обиди за да се задоволи Брисел.
„Решенијата можат да се движат од промена на стандардните поставки до директна забрана на одредена дизајнерска карактеристика до барање поголема контрола од страна на корисниците“, рече Питер Чепмен, истражувач и адвокат во Институтот Најт-Џорџтаун.
Тој очекува дека промените би можеле да бидат различни за секоја платформа. Иако наодите го откриваат начинот на размислување на Комисијата, интервенциите треба да бидат насочени.
„Повеќе платформи користат слични карактеристики на дизајнот, но тие служат за различни цели и носат различни ризици“, рече Чепмен, наведувајќи како пример известувања што се обидуваат да ве намамат назад на платформата. Известувањата за пораки, објасни тој, носат поинаков ризик од зависност од оние што ги предупредуваат корисниците за пренос во живо.
