„Благосостојбата на земјите со ниски и средни приходи зависи од нивната способност да го градат и зачувуваат човечкиот капитал. Во моментов сме сведоци на многу земји кои се борат да ја подобрат исхраната, учењето и вештините на нивната сегашна и идна работна сила, што предизвикува загриженост за продуктивноста на трудот и видовите работни места што нивните економии можат да ги одржат во иднина“, кажа Мамта Мурти, потпретседател на Светска банка за човечки ресурси.
Извештајот „Градење човечки капитал таму каде што е тоа важно“ открива дека 86 од 129 земји со ниски и средни приходи забележале пад во здравството, образованието или учењето на работното место помеѓу 2010 и 2025 година.
Домашната средина е исто така важна
Како доказ за овој загрижувачки тренд се наведува фактот дека возрасните во неколку земји од субсахарските африкански земји се во просек пониски денес отколку што биле пред 25 години, што укажува на влошување на општата здравствена состојба. Во исто време децата во земјите со ниски и средни приходи постигнуваат полоши резултати во учењето отколку пред 15 години, со најголем пад регистриран во субсахарска Африка.
Светска банка ги повикува креаторите на политиките да се фокусираат на подобрување на резултатите во три клучни услови: домот, соседството и работното место. Анализата се заснова на низа истражувања кои ги откриваат факторите што влијаат на човечкиот капитал, од застој во детството поради неухранетост до присуство на криминални банди во локалните заедници.
Кога станува збор за домот, извештајот истакнува дека квалитетот на грижата која семејствата можат да ја обезбедат има долгорочни последици. Како пример, во Кина има милиони деца за кои се грижат роднини додека нивните родители работат во други градови.
Само 50 метри прават разлика
Истражувањата покажуваат дека „овие деца, оставени на грижа, живеат во домаќинства со повисоки приходи, но имаат полоши резултати на тестовите по математика и јазик и покажуваат повисоки стапки на депресија“. Стапката на криминал во соседството е исто така важен фактор.
Се наведува студија која покажува дека „во Сан Салвадор, луѓето што живеат во населби контролирани од банди имаат помалку средства, пониски приходи и пониско ниво на образование дури и во споредба со луѓето што живеат само 50 метри подалеку“. Работното место е третата средина во која, според Светска банка, човечкиот капитал треба да се гради преку обука и искуство.
Меѓутоа, извештајот истакнува дека 40 проценти од жените во земјите со ниски и средни приходи воопшто не се вработени. Од оние што работат, дури 70 проценти се вработени во „земјоделство, самовработување со низок квалитет или микропретпријатија“, сектори кои генерално нудат „ограничена формална обука и малку можности за учење на работното место“.
Банката предложи решенија
За решавање на овие проблеми се препорачува широк спектар на политики, од програми за поддршка на родителите и обезбедување чиста вода до создавање стимулации за обука. Во извештајот се напоменува и дека земјите со слични нивоа на приход можат значително да се разликуваат во човечкиот капитал, истакнувајќи ги Јамајка, Кенија, Киргистан и Виетнам како примери за успех.
Во контекст на скептицизмот на американската администрација за вредноста на меѓународната помош, претседателот на Светска банка Аџај Банга ја редефинира улогата на таа институција, фокусирајќи ја на создавање работни места и стимулирање на економскиот раст.
