Откако претседателот Џо Бајден во четвртокот објави нови санкции што „ќе ја уназадат нивната (руската) воздушна индустрија, вклучително и нивната вселенска програма“, генералниот директор на Роскосмос, Дмитриј Рогозин, на Твитер објави дека орбитата и локацијата на станицата во вселената се контролирани од руски мотори.
„Ако ја блокирате соработката со нас, кој ќе ја спаси Меѓународната вселенска станица од неконтролирано деорбитирање и паѓање во САД или… Европа?“, изјави Рогозин. „Исто така, постои можност некоја структура од 500 тони да падне врз Индија и Кина. Сакате да им се заканите со таква можност? ИСС не лета над Русија, затоа ризикот е само ваш. Дали сте подготвени за тоа?“
Сепак, НАСА во петокот соопшти дека и покрај новите санкции и извозни контроли наметнати на Москва, агенцијата ќе продолжи да работи со Роскосмос на Меѓународната вселенска станица.
Портпаролот на НАСА за Си-ен-ен изјави: „Продолжуваме да работиме со сите наши меѓународни партнери, вклучително и Државната вселенска корпорација Роскосмос, за тековните безбедни операции на Меѓународната вселенска станица“.
„Новите мерки за контрола на извозот ќе продолжат да овозможуваат цивилна вселенска соработка меѓу САД и Русија. Не се планирани промени во поддршката на агенцијата за тековните операции во орбитата и копнените станици. Новите мерки за контрола на извозот и понатаму ќе ја овозможуваат американско-руската цивилна вселенска соработка“, продолжи портпаролот.
Меѓународната вселенска станица, на која соработуваат САД, Русија, Јапонија, Канада и Европската вселенска агенција, е поделена на два дела – руски орбитален сегмент и американски орбитален сегмент.
„Рускиот сегмент не може да функционира без електричната енергија од американската страна, а американската страна не може да функционира без погонските системи што се на руската страна“, изјави поранешниот астронаут на НАСА Гарет Рајсман за Си-ен-ен. „Значи, не можете да направите спогодбен развод. Не можете да направите свесно одвојување.“
НАСА не одговори директно на забелешките на Рогозин, но истакна дека американската вселенска агенција „продолжува да работи со Роскосмос и нашите други меѓународни партнери во Канада, Европа и Јапонија за одржување безбедни и континуирани операции на ИСС“.
Но британскиот премиер Борис Џонсон експлицитно ја доведе во прашање иднината на Меѓународната вселенска станица додека говореше во Долниот дом во четвртокот.
„Јас нашироко бев за продолжување на уметничката и научната соработка“, рече Џонсон. „Но, во сегашните околности, тешко е да се види како дури и тие можат да продолжат нормално“.
Настрана од ИСС, Роскосмос денеска најави дека ќе престане да работи на заедничките вселенски проекти со Европа и САД и наместо тоа ќе се стреми кон соработка со Кина, соопшти денеска шефот на руската вселенска агенција.
Рогозин за новинската агенција Тасс изјави дека на својот тим му дал наредба да почне преговори со Пекинг за координација и заемна техничка поддршка на сите мисии во далечната вселена, вклучително и проектот „Венера-Д“, првата руска мисија на Венера од советско време.
„Под услови на санкции, учеството на САД во проектот е невозможно“, рече Рогозин.
Рогозин најави прекин и на соработката со европските партнери за лансирањата од космодромот Куру во Француска Гвајана.
Во твит, Рогозин рече дека Роскосмос ја прекинува соработката поради новите санкции и „го отповикува својот технички персонал, вклучително и тимот за лансирање“.
Европската вселенска агенција (ЕСА) ги користи руските ракети Сојуз за да испраќа некои од своите сателити во орбитата. Близината на Куру до екваторот го прави идеално место за вселенски лансирања.
