На својата седма средба со Трамп откако американскиот претседател се врати на функцијата пред речиси 13 месеци, Нетанјаху ќе се обиде да влијае на следната рунда преговори на САД со Иран. Претходната се одржа минатиот петок во Оман, во услови на зголемени тензии на Блискиот Исток.
Трамп се закани дека ќе го нападне Иран ако не се постигне договор, на што Техеран одговори со ветувања за одмазда, поттикнувајќи страв од поширок регионален конфликт. Американскиот претседател постојано изразува поддршка за безбедноста на Израел, долгогодишен близок сојузник на САД и заколнат непријател на Иран.
Трамп го повтори своето предупредување во серија интервјуа за медиумите во вторник, велејќи дека верува оти Иран сака договор, но ќе направи „нешто многу остро“ ако го одбијат. Тој за Аксиос изјави дека размислува да испрати уште една ударна група на носач на авиони како дел од масовното зголемување на американските сили во близина на Иран.
Според извори запознаени со ситуацијата, Израел е загрижен дека САД би можеле да бараат ограничен нуклеарен договор што нема да вклучува ограничувања на иранската програма за балистички ракети или крај на иранската поддршка за вооружените групи како Хамас и Хезболах.
„Ќе му ги презентирам на претседателот нашите ставови за принципите во преговорите“, изјави Нетанјаху пред новинарите пред да замине за САД. Според еден од изворите, двајцата лидери би можеле да разговараат и за можна воена акција доколку американско-иранската дипломатија не успее.
По пристигнувањето во Вашингтон во вторник вечерта, Нетанјаху се сретна со специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, кој го водеше американскиот тим за преговори со Иран, објави израелскиот амбасадор во Вашингтон, Мајкл Лајтер, на Икс.
Една од темите ќе биде Газа, каде што Трамп сака да го промовира договорот за прекин на огнот што го посредуваше. Напредокот во спроведувањето на неговиот план од 20 точки за завршување на војната и обнова на опустошената палестинска енклава е во застој, а остануваат големи несогласувања околу сложените чекори што ги предвидува, вклучително и разоружувањето на Хамас додека израелските трупи постепено се повлекуваат.
„Продолжуваме тесно да соработуваме со нашиот сојузник Израел за спроведување на историскиот мировен договор на претседателот Трамп за Газа и зајакнување на регионалната безбедност“, изјави портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, кога беше прашана за приоритетите на САД за состанокот.
Посетата на Нетанјаху, првично закажана за 18 февруари, беше одложена порано поради обновениот американски ангажман со Иран. Двете страни го опишаа состанокот во Оман минатата недела како позитивен и рекоа дека наскоро очекуваат понатамошни разговори.
Државниот секретар на САД Марко Рубио минатата недела, пред состанокот во Оман, изјави дека разговорите ќе мора да ги опфатат иранските ракети, поддршката за милитантните групи и односот на Иран кон сопствениот народ.
Иран, кој ја отфрли можноста за ограничување на својата ракетна програма, вели дека разговорите во петокот биле исклучиво за нуклеарни прашања. Трамп беше нејасен во врска со проширувањето на разговорите. Во вторник, тој за Аксиос изјави дека е „очигледно“ дека секој договор мора да ја опфати нуклеарната програма на Иран, но дека смета и дека е можно решавање на прашањето за неговите ракетни залихи.
Иран вели дека неговите нуклеарни активности се мирољубиви, додека САД и Израел го обвинуваат за претходни обиди за развој на нуклеарно оружје.
Минатиот јуни, САД му се придружија на Израел во нападот врз иранските нуклеарни објекти за време на 12-дневната војна. Израел тогаш сериозно ја оштети воздушната одбрана и ракетниот арсенал на Иран.
Сепак, според двајца израелски функционери, постојат индикации дека Иран се стреми да ги обнови тие капацитети, што Израел го смета за стратешка закана.
Трамп се закани со воена интервенција минатиот месец за време на крвавото задушување на антивладините протести низ Иран, но на крајот се воздржа.
Регионалното влијание на Техеран е ослабено од израелскиот напад во јуни, нападите врз иранските сојузници – од Хамас во Газа до Хезболах во Либан, Хутите во Јемен и милициите во Ирак – и соборувањето на блискиот ирански сојузник, поранешниот сириски претседател Башар ал-Асад.
Сепак, Израел е претпазлив во врска со можноста неговите непријатели да се опорават откако претрпеа големи загуби во војната што беше предизвикана од прекуграничниот напад на Хамас врз јужен Израел во октомври 2023 година.
