Европските функционери приватно го опишуваат потегот на Трамп во врска со суверената данска територија како „луд“ и „пореметен“, верувајќи дека заслужува најстрога европска одмазда за она што го сметаат за јасен и неиспровоциран напад врз сојузниците. „Ова е чекор предалеку“, рече еден европски дипломат, зборувајќи со медиумите под услов на анонимност. „САД ја критикуваат Европа дека е слаба кон Трамп. Има вистина во тоа, но има црвени линии.“
Меѓу високите европски функционери преовладува верување дека Америка на Трамп повеќе не е сигурен трговски или безбедносен партнер и дека е потребно итно да се планира иднината. „Постои промена во американската политика и во многу погледи таа е трајна“, рече висок европски владин претставник. „Чекањето да помине не е одговорот. Она што треба да се направи е уреден и координиран премин кон нова реалност.“
Таквиот процес веројатно би довел до радикално преобликување на Западот и би го нарушил глобалниот баланс на моќ. Последиците се движат од трансатлантска економска штета поради зголемените трговски тензии до безбедносни ризици. Трошоци веројатно би сноселе и Соединетите Американски Држави, на пример преку губење на пристап до мрежата европски бази и логистичка поддршка што се клучни за проекција на моќ во Африка и Блискиот Исток.
Додека некои влади, како што е италијанската предводена од Џорџа Мелони, се обидуваат да ги спасат односите, многу дипломати и службеници веќе размислуваат што би донело долгорочно разидување со Вашингтон. За повеќето, тоа е болна перспектива што означува крај на 80 години соработка и смртоносен удар за НАТО во неговата сегашна форма.
Но, за некои службеници, иднината без САД не е тешко да се замисли. Како модел се издвојува таканаречената „коалиција на спремните“ за поддршка на Украина, преку која европските земји, вклучувајќи ги и земјите што не се членки на ЕУ, како што се Велика Британија и Норвешка, научиле ефикасно да работат без Америка.
Советниците за национална безбедност од 35 влади се во редовен контакт, а нивото на доверба меѓу нив е високо. Соработката не се одвива само на ниво на службеници – и самите национални лидери тесно соработуваат.
Лидерите како што се Кир Стармер од Обединетото Кралство, Емануел Макрон од Франција, Фридрих Мерц од Германија, како и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лаен, комуницираат редовно, честопати во истата онлајн група. „Кога работите почнуваат брзо да се одвиваат, тешко е да се координираат, а оваа група е навистина ефикасна“, рече лице запознаено со договорот.
Овој неформален аранжман е познат како „вашингтонска група“, именуван по групата европски лидери кои ја посетија Белата куќа со украинскиот претседател Володимир Зеленски минатиот август.
Форматот на „коалицијата на спремните“ би можел да стане основа за нов безбедносен сојуз во ерата кога САД повеќе не ја поддржуваат европската безбедност. Самиот Зеленски учествува во разговорите, што отвора можност за вклучување на украинската воена моќ. Со оглед на тоа што Украина е најмилитаризираната земја во групата, со голема војска и софистицирана индустрија на беспилотни летала, нејзиното здружување на силите со Франција, Германија, Полска и Обединетото Кралство би создало огромна вооружена сила.
Во меѓувреме, од Брисел пристигнуваат конкретни иницијативи. Европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус предложи постојана војска на ЕУ од 100.000 припадници и ја оживеа идејата за Европски совет за безбедност, додека фон дер Лаен промовираше нова Европска безбедносна стратегија.
Лидерите на ЕУ ќе се состанат на итен самит за да го калибрираат одговорот на заканите на Трамп, а дискусијата би можела да се прошири и на иднината на европската безбедност. Со оглед на тоа што се очекува Трамп да присуствува на Светскиот економски форум во Давос, постои и можност за директни разговори.
По разговорите со Мерц, Макрон, Стармер и шефот на НАТО, Марк Руте, фон дер Лаен во неделата изјави дека Европејците ќе „стојат цврсто“ во својата посветеност на заштитата на Гренланд. „Ќе се соочиме со овие предизвици за нашата европска солидарност со стабилност и решителност“, рече таа.
