Во 70-тите години од минатиот век Венецуела ја национализираше нафтената индустрија, а во 2000-тите, тогашниот претседател Хуго Чавез прво одобри приватизација на одредени сегменти, со цел подоцна повторно да ги национализира. Некои меѓународни нафтени компании го отфрлија барањето на властите во Каракас нивните операции да бидат контролирани од државната компанија ПДВСА, наведува Ројтерс.
Американскиот нафтен гигант Шеврон беше меѓу компаниите кои останаа во Венецуела по преговорите со властите и основаа заеднички вложувања со ПДВСА. Неговите конкуренти Ексон мобил и Коноко Филипс ја напуштија Венецуела и поднесоа барање за арбитража.
Во саботата претседателот Доналд Трамп, само неколку часа откако американските сили го заробија венецуелскиот претседател Николас Мадуро, објави дека американските компании се подготвени да се вратат во Венецуела и да инвестираат во ревитализација на пропаднатиот нафтен сектор.
Во последните недели, претставници на Белата куќа и Стејт департментот им кажале на раководителите на американските нафтени компании дека ќе мора да ги сносат трошоците за обнова на нафтената индустрија на Венецуела. Инвестициите ќе бидат еден од предусловите за добивање компензација за имотот кој им бил „одземен“ пред дваесет години, истакнале американски претставници во разговор со домашни нафтени гиганти.
Компаниите, меѓу кои би можеле да бидат Шеврон, Ексон мобил и Коноко Филипс, ќе мора да инвестираат околу 10 милијарди долари годишно во следните десет години за да го вратат венецуелското производство на нивото од 1970-тите, изјави за Блумберг Франциско Моналди, експерт за јужноамериканска енергетска политика на Институтот за јавна политика Бејкер на Универзитетот Рајс.
Таквата инвестиција би била исклучително скапа за нив, изјавија изворите на Ројтерс. Во долгорочните арбитражни постапки, Коноко Филипс бара 12 милијарди долари за национализирани средства во Венецуела, а Ексон мобил бара 1,65 милијарди долари.
Дали компаниите навистина ќе се вратат во Венецуела зависи од проценката на ризикот, велат изворите.
„Коноко Филипс го следи развојот на ситуацијата во Венецуела и можните импликации врз снабдувањето со енергија и стабилноста во светот. Прерано е да се шпекулира за какви било идни деловни активности или инвестиции“, изјави еден од портпаролите на компанијата за Ројтерс.
Ексон не одговори веднаш на неделното барање на Ројтерс за коментар за ситуацијата.
Заедно со правната несигурност на рамковните договори за водење бизнис во Венецуела, безбедносните проблеми, лошата инфраструктура, прашањето за легалноста на интервенцијата на САД и можноста за долгорочна политичка нестабилност ќе претставуваат ризици за компаниите кои размислуваат за враќање, изјавија аналитичарите за Ројтерс.
Пред да се вратат во Венецуела, на компаниите ќе им треба гаранција за стабилност, изјави за Блумберг Лино Кариљо, поранешен менаџер на ПДВСА кој избегал од земјата пред повеќе од дваесет години.
„Сериозното разгледување на инвестиции во Венецуела за која било компанија е условено од новото свикување на Конгресот или Националното собрание“, вели Кариљо во интервјуто, истакнувајќи дека сегашните услови во никој случај не се соодветни за таква одлука, го цитира Блумберг.
Дури и ако компаниите се согласат да се вратат во Венецуела, може да поминат години пред производството значително да се зголеми. Проценетите резерви на нафта во Венецуела се меѓу најголемите во светот, но производството се намали во последните децении поради санкциите на САД, недостигот на инвестиции и лошото управување, според Ројтерс.
Во текот на 1970-тите Венецуела, една од основачките членки на ОПЕК, произведуваше дури 3,5 милиони барели нафта дневно, што во тоа време претставуваше над седум проценти од светското производство. Во текот на 2010-тите, производството падна под два милиони барели нафта дневно, а минатата година во просек изнесуваше околу 1,1 милион барели нафта дневно, или само еден процент од светското производство.
