Видеоснимка што стана вирална во последниве денови ја прикажува жената — која се опишува како иранска бегалка — како со клик ја отвора запалката и со пламенот ја пали фотографијата што ја држи. Таа се распламтува, осветлувајќи го ликот на ајатолахот Али Хамнеи, највисокиот ирански свештеник. Потоа жената ја нурнува цигарата во пламенот, брзо повлекува — и го пушта тоа што останало од сликата да падне на тротоарот, пишува Асошиејтед прес.
Дали е инсценирано или спонтан чин на пркос — а има голема дебата — видеото стана една од дефинирачките слики на протестите во Иран против Исламската Република поради болната економија, додека американскиот претседател Доналд Трамп повторно размислува за воена акција во земјата.
Гестот скокна од виртуелниот свет во реалниот, при што противниците на режимот палат цигари од фотографии на ајатолахот, од Израел до Германија и од Швајцарија до Соединетите Американски Држави.
Во снимката од 34 секунди многумина на платформи како Икс, Инстаграм и Редит видоа личност како им пркоси на низа закони и норми на теократијата во возбудлив чин на автономија. Таа не носи хиџаб, три години по протестите „Жени, живот, слобода“ против задолжителните шамии што ги бара режимот.
Таа го пали ликот на врховниот лидер на Иран, злосторство во Исламската Република казниво со смрт. Нејзината кадрава коса се лелее — уште еден престап во очите на иранската власт. Таа ја пали цигарата од пламенот — гест што во Иран се смета за нескромен.
Iranian woman goes viral lighting her cigarette with a burning photo of the ayatollah.
She’s braver than any American feminist of the 21st century. pic.twitter.com/a7rLqaEk5Z
— TaraBull (@TaraBull) January 11, 2026
И во тие неколку секунди, милион пати завртени и засилени, таа влезе во историјата.
Битка за контрола на наративот
Во 2026 социјалните мрежи се централно боиште за контрола на наративот околу конфликтите. Демонстрантите во Иран велат дека немирите се демонстрација против ограничувањата и неспособноста на режимот. Иран долго време го прикажува тоа како заговор од надворешни актери како Соединетите Американски Држави и Израел за дестабилизација на Исламската Република.
И двете страни се тркаат да ја раскажат приказната за настаните онака како што ќе опстои.
Иранските државни медиуми објавуваат бран по бран апсења од страна на властите, насочени кон оние што ги нарекуваат „терористи“, а очигледно и во потрага по сателитски антени за Старлинк, единствениот начин видеата и сликите да излезат на интернет. Во четвртокот имаше знаци дека режимското крваво задушување донекаде ги стивнало неистомислениците, откако активисти соопштија дека се убиени најмалку 2,615 луѓе. Таа бројка е многукратно поголема од бројот на загинатите во кој било друг бран протести или немири во Иран во последниве децении и потсетува на хаосот од Иранската револуција во 1979.
#WATCH | An Iranian girl burns a picture of Ayatollah Khamenei and lights her cigarette, a new trend in Iran! Young Iranian women are leading the revolution.
(Video/Picture courtesy : X)#Iran #IranProtests pic.twitter.com/Yxj3VM7SEJ— Deccan Chronicle (@DeccanChronicle) January 10, 2026
Социјалните мрежи се преплавија со фотографии на луѓе што палат цигари од слики на иранскиот лидер. „Пушете ако имате. #Иран“, објави републиканскиот сенатор од Соединетите Американски Држави Тим Шихи од Монтана.
Во ерата на вештачка интелигенција, дезинформации и пропагандни манипулации, има доволно причини да се преиспитуваат емотивните и политички набиени слики. Па кога „девојката со цигарата“ месецов се појави на интернет, многу корисници го направија токму тоа.
Не беше веднаш јасно, на пример, дали таа пали во самиот Иран или некаде каде што постојат заштити на слободата на говорот, како знак на солидарност. Некои забележаа дека заднината изгледа како да е во Канада. Таа го потврди тоа во интервјуа. Но дали линијата на нејзиниот околувратник се совпаѓа правилно? Дали пламенот изгледа реалистично? Дали една вистинска жена би дозволила косата толку да ѝ се доближи до пламенот?
Многумина се прашуваа: дали „девојката со цигарата“ е пример за „психолошка операција“? И тоа, исто така, не е јасно. Тоа е карактеристика на војувањето и на државничкото дејствување стара колку и човечкиот конфликт, во која намерно се шират слика или звук од некој што има интерес од исходот. Од лажните радиоемисии на сојузниците во Втората светска војна до парадите со нуклеарни ракети во Студената војна, историјата е преполна со примери.
Американската армија не го ни крие тоа. 4-та Група за психолошки операции од Форт Брег во Северна Каролина минатата година објави регрутно видео наречено Гоуст ин д Машин 2, преполно со референци на „психолошка војна“. А војната во Газа вклучи жестока битка за оптиката: Хамас ги принуди израелските заложници јавно да се смеат и да позираат пред да бидат ослободени, а Израел ги емитуваше нивните радосни средби со семејството и пријателите.
Каков и да е одговорот, симболиката на чинот на иранската жена беше доволно моќна да се рашири низ светот на социјалните мрежи — и да ги инспирира луѓето на реални протести да го имитираат.
Жената зад сликата
Жената не одговорила на повеќекратните обиди на Асошиејтед прес да го потврди нејзиниот идентитет. Но таа зборуваше со други медиуми, а Асошиејтед прес ја потврдил автентичноста на тие интервјуа.
На Икс, таа се нарекува „радикална феминистка“ и го користи корисничкото име Мортиша Адамс — по ексцентрично морничавата матријархатка од Семејството Адамс — единствено поради нејзиниот интерес за „морничави работи“, рече жената во интервју за непрофитниот медиум Ди Обџектив.
Таа не дозволува да се објави нејзиното вистинско име од безбедносни причини, поради она што го опишува како застрашувачко патување — од дисидентка во Иран, каде што вели дека била уапсена и злоупотребувана, до безбедноста во Турција. Таму, изјави таа за Ди Обџектив, добила студентска виза за Канада. Сега, на дваесет и некоја година, вели дека има бегалски статус и живее во Торонто.
Таму, на 7 јануари, таа го сними она што стана познато како видео со „девојката со цигарата“, еден ден пред иранскиот режим да воведе речиси целосна интернет-блокада.
„Само сакав да им кажам на моите пријатели дека моето срце, мојата душа се со нив“, рече таа во интервју на Си-ен-ен њуз 18, мрежа поврзана со Индија.
Во интервјуата, жената рече дека првпат била уапсена на 17 години за време на протестите „крвавиот ноември“ во 2019, демонстрации што избувнаа откако Трамп ги повлече Соединетите Американски Држави од нуклеарниот договор што Иран го имаше склучено со светските сили, кој воведе разорни санкции.
„Силно се спротивставував на исламскиот режим“, му рече таа на Ди Обџектив. Безбедносните сили „ме уапсија со електрошокови и палки. Поминав една ноќ во притворен центар без моето семејство да знае каде сум или што ми се случило“. Нејзиното семејство на крај успеало да ја ослободи со доставување платен лист како гаранција за кауција. „Од тој момент бев под надзор“.
Во 2022, за време на протестите по смртта на Махса Амини во притвор, таа рече дека учествувала во јутјуб-програма против задолжителниот хиџаб и почнала да добива повици од блокирани броеви со закани. Во 2024, откако иранскиот претседател Ебрахим Раиси загина во пад на хеликоптер, таа ја споделила својата приказна за тоа — и била уапсена во својот дом во Исфахан.
Жената рече дека била испрашувана и „подложена на тешко понижување и физичко малтретирање“. Потоа, без објаснување, била пуштена со висока кауција. Побегнала во Турција и го започнала своето патување кон Канада и, на крај, кон светска слава.
„Сите членови на моето семејство сè уште се во Иран, а не сум ги слушнала неколку дена“, рече таа во интервјуто, објавено во вторникот. „Навистина сум загрижена дека исламскиот режим може да ги нападне.“
