До средбата дошло во меѓународен воздушен простор, во близина на воздушниот простор на НАТО, што ја нагласува зачестеноста на руските мисии на далекуметното воздухопловство што рутински предизвикуваат реакции на воздушната полиција на Алијансата, пишува Арми рекогнишн.
Шведските борбени авиони за брзо реагирање (КРА) биле активирани откако надзорните мрежи ја откриле руската формација над Балтикот — подрачје со густ воен сообраќај, каде што летовите често се изведуваат без транспондерски сигнали или најавени планови за лет.
Според воспоставената практика на воздушната полиција на НАТО, шведските ловци визуелно ги идентификувале леталата, ги следеле на безбедна оддалеченост и потврдиле дека нивната траекторија останала надвор од воздушниот простор на Алијансата. Шведските вооружени сили (Форсварсмактен) подоцна соопштија дека шведските КРА „го означија своето присуство и се погрижија движењата на леталата во нашата непосредна близина да не поминат незабележано“, што ја одразува одбранбената природа на мисијата, но истовремено испраќа и политичка порака до Москва.
Under gårdagen identifierade den svenska incidentberedskapen två ryska stridsflyg av typen Su-35S och ett ryskt bombflyg av typen Tu-22M över Östersjön. Svenskt stridsflyg markerade närvaro och säkerställde att flygrörelser i vårt närområde inte går förbi obemärkt. #NATO #svfm pic.twitter.com/7LCvOjfVEf
— Försvarsmakten (@Forsvarsmakten) January 23, 2026
Настанот се вклопува во поширок образец на руски тренажни летови, во кои бомбардерите повремено доаѓаат до рабовите на воздушниот простор под контрола на НАТО со цел да го тестираат времето на реакција и да собираат разузнавачки податоци.
Руската групација ја сочинувале две комплементарни летала. Су-35С е модернизирана верзија на ловец опремен со радар Н035 Ирбис-Е, кој може да открие цели со големина на ловец на далечини до околу 400 километри. Од друга страна, Ту-22М е далекуметен поморски и тактички бомбардер, дизајниран за носење тешки противбродски ракети, како Кх-22 или неговиот наследник Кх-32, со што може да ги загрози поморските и копнените цели во балтичкиот регион.
Кога ваква формација ќе се појави над Балтичко Море, планерите на НАТО тоа го толкуваат како потсетник дека руските сили ја задржуваат способноста да ги загрозат поморските комуникациски линии и клучната инфраструктура. Иако шведските власти не прецизираа кој тип летало учествувало во мисијата, подготвеноста за брзо реагирање се темели на повеќенаменскиот ловец Сааб ЈАС 39 Грипен, приспособен за дејствување од кратки и неуредени полетно-слетни писти.
Откако ѝ се приклучи на НАТО во март 2024 година, Шведска сè повеќе ги интегрира своите ескадрили Грипен во структурите на воздушната полиција на Алијансата, вклучително и распоредувања во Полска и подготовки за преземање мисија на Исланд. Во балтичкиот контекст, комбинацијата од национални сензори, командната структура на НАТО и ловец оптимизиран за спротивставување на руските авиони му дава на Стокхолм веродостојна способност за надзор.
Зад ова пресретнување стои и поширок европски напор за модернизација на вооружувањето. Клучна алатка во тој процес е ракетата воздух-воздух МБДА Метеор, развиена заеднички од неколку европски држави, вклучително и Шведска и Германија. Ракетата достигнува брзини од околу 4 маха и има голема „зона без излез“. Шведска веќе ја има интегрирано на Грипен, додека Германија ја користи на авионите јурофајтер тајфун, со што членките на НАТО создаваат мрежа на воздушни сили опремени со ист напреден проектил.
Стратегиско значење на средбата над Балтикот
Тактичкото значење на ова пресретнување лежи помалку во непосредниот ризик од ескалација, а повеќе во постепената нормализација на воздушните средби на високо ниво над релативно затворено море. Иако воздушната полиција на НАТО е строго одбранбена мисија, таа мора да се извршува со платформи и оружје способни за борба доколку рутинската задача за идентификација ескалира во криза. Со брз и видлив одговор на појавата на Су-35С и Ту-22М, шведските сили испратија јасен сигнал: најновата членка на НАТО е целосно интегрирана во системот на противвоздушна одбрана на Алијансата, а активностите во нејзина близина ќе бидат набљудувани, евидентирани и, доколку е потребно, оспорени.
