Во пресрет на преговорите во Швајцарија, Русија во текот на ноќта изврши воздушни напади низ големи делови од Украина, сериозно оштетувајќи ја електроенергетската мрежа во јужниот пристаништен град Одеса. Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека нападите оставиле десетици илјади луѓе без греење и вода.
„Подготвени сме брзо да се движиме кон праведен договор за завршување на војната“, изјави Зеленски во своето ноќно обраќање, додавајќи дека го чека извештајот од преговарачкиот тим во Женева. „Прашањето за Русите е: што точно сакаат?“
Главниот украински преговарач Рустем Умеров, претседател на Советот за национална безбедност и одбрана, во соопштение изјави дека разговорите тој ден биле насочени кон „практични прашања и кон механизмите на можните одлуки“, без да даде детали. Тој рече дека преговорите ќе продолжат денеска, на последниот ден.
Руските претставници не дадоа коментари за разговорите.
Но руските новински агенции цитираа извор што рекол дека разговорите биле „многу напнати“ и траеле шест часа во различни билатерални и трилатерални формати.
Двете страни се согласија разговорите да продолжат во среда, изјавил изворот за агенциите.
Средбата во Женева следува по два круга разговори посредувани од САД во Абу Даби, кои завршија без голем пробив бидејќи двете страни останаа далеку една од друга по клучни прашања како контролата врз територијата во источна Украина.
Трамп ги повикува Москва и Киев да постигнат договор за крај на најголемата војна во Европа од 1945 година, иако Зеленски се пожали дека неговата земја е изложена на поголем притисок да направи отстапки.
Пред почетокот на разговорите, Умеров ги намали очекувањата за значителен напредок во Женева, велејќи дека украинската делегација работи „без претерани очекувања“.
Преговарање за две кризи одеднаш
Американските пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер ја претставуваа администрацијата на Трамп на разговорите. Во редок обид истовремено да се преговара за две големи глобални кризи, тие присуствуваа на утринските индиректни преговори со иранските претставници во Женева, пред да преминат во друг дел од градот за да посредуваат во разговорите меѓу Украина и Русија.
Трамп ѝ ја префрли топката на Украина кога новинарите го прашаа што очекува од разговорите со Русија во вторник.
„За Украина е подобро брзо да седне на масата. Само тоа ќе ви кажам“, им рече Трамп на новинарите во претседателскиот авион Ер форс уан.
Русија бара Украина да ги отстапи преостанатите 20 проценти од источниот регион Доњецк што Москва не успеа да го освои — нешто што Киев одбива да го направи.
Делегациите од неколку европски земји се присутни во Женева, според четири извори запознаени со случајот, но не учествувале во трилатералните мировни разговори.
Европејците биле поканети откако Зеленски побарал од американските претставници да ги вклучат, рекол еден од изворите, додавајќи дека тие ќе бидат информирани од Американците и Украинците за текот на разговорите. Русија во минатото изразуваше противење кон европско учество.
Зеленски во вторникот ги повика сојузниците на Киев да го зголемат притисокот врз Русија за да се постигне „вистински и праведен“ мировен договор преку построги санкции и испорака на оружје за Украина.
Разговорите во Женева се одржуваат само неколку дена пред четвртата годишнина од руската целосна инвазија врз значително помалиот сосед, на 24 февруари. Десетици илјади луѓе се убиени, милиони се раселени, а многу украински градови, населби и села се разурнати од конфликтот.
„Не треба апсолутно да им се верува на Русите, ни малку“, рекла Оксана Ревјакина, 41-годишна внатрешнораселена личност од окупираниот град Мелитопол, кога била прашана за разговорите додека се засолнувала во метростаница во Киев за време на воздушна тревога.
Русија окупира околу 20 проценти од територијата на Украина, вклучувајќи го Крим и делови од источниот регион Донбас, припоени уште пред инвазијата во 2022 година. Нејзините неодамнешни напади врз енергетската инфраструктура оставија стотици илјади Украинци без греење и струја во текот на суровата зима.
