Изјавата на Марк Руте дека европските сојузници на крајот ќе „се обединат“ и ќе одговорат на повикот на американскиот претседател да испратат поморски сили во Ормускиот теснец ги налути официјалните лица во неколку европски престолнини, потврдија дипломати на алијансата за ФТ. Ова ги продлабочува тензиите во НАТО околу прашањето колку далеку да се оди во исполнувањето на барањата на најголемата членка.
„Ова нè става во навистина непријатна и незгодна позиција“, кажа еден дипломат на ЕУ. „Сакаме да покажеме добра волја, но исто така е вистина дека не сме во позиција да се вклучиме во конфликтот на кој било начин“.
Нелагодноста која преовладува во многу европски престолнини околу конфликтот, кој предизвика хаос на Блискиот Исток и ги зголеми цените на нафтата и гасот, е во остра спротивност со коментарите на Руте. Тој е познат по своите напори да го смири и фали Трамп со цел да ги задржи Соединетите Американски Држави вклучени во воениот сојуз.
„Тој го прави тоа за да го заштити целиот свет“, кажа Руте во неделата, мислејќи на одлуката на Трамп да го бомбардира Иран. „Сосема е логично што на европските земји им требаат неколку недели за да се согласат“, додаде тој, мислејќи на барањето на американскиот лидер сојузниците од НАТО да се приклучат на поморските сили за да ги придружуваат бродовите низ Ормускиот теснец, кој Иран го блокираше.
Трамп ги критикуваше сојузниците од НАТО што не одговорија веднаш на неговиот повик, нарекувајќи ги „кукавици“ и предупредувајќи дека без САД, НАТО е „хартиен тигар“. Откако се врати на функцијата минатата година, американскиот претседател редовно го тестира трансатлантското единство, од трошењето за трговија и одбрана до заканите за инвазија на Гренланд.
Земјите од Европската Унија, од кои сите освен три се исто така членки на НАТО, минатата недела колективно ја отфрлија поканата на Трамп за мисија во Ормус. Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика Каја Калас за конфликтот кажа: „Ова не е наша војна“. Сличен став изразија министрите од Германија, Италија и Шпанија.
Тројца европски дипломати од земјите-членки на НАТО изразија загриженост за несовпаѓањето помеѓу коментарите на Руте и ставот на повеќето европски престолнини. Иако не гледаат причина директно да го критикуваат Трамп, тие исто така не се согласуваат со поддршката на неговата одлука за започнување војна, порачаа тие.
„Оваа војна е, згора на тоа… политички катастрофална грешка за сите вклучени“, кажа германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмаер во вторникот. „И тоа ме фрустрира најмногу: војна што навистина можеше да се избегне и беше непотребна“.
Началникот на Генералштабот на француската армија Фабиен Мандон во вторникот изјави дека САД „стануваат сè понепредвидливи и дури не се ни трудат да нè информираат кога ќе одлучат да започнат воени операции“. „Тоа влијае на нашата безбедност. Влијае на нашите интереси“, додаде Мандон.
Функционер на НАТО изјави за ФТ: „НАТО не е вклучен во војната во Иран, но внимателно ја следи ситуацијата за да ги заштити сојузниците. Генералниот секретар е во постојан контакт со лидерите низ целата алијанса“.
Некои европски престолнини, предводени од Париз, сигнализираа дека се подготвени евентуално да се приклучат на поморските патроли во теснецот по завршувањето на војната. Целта би била да се заштити приближно една петтина од вкупните светски пратки на нафта и гас што минуваат низ тој клучен воден пат што го поврзува Заливот со меѓународните пазари.
Во исто време, некои европски претставници неофицијално тврдат дека ова „не е наша војна“, со оглед на огромното влијание кое конфликтот го има врз цените на нафтата и гасот, зголемувајќи ги трошоците за домаќинствата и бизнисите низ цела Европа.
„Последиците се наши, па затоа и конфликтот е наш“, кажа еден претставник, додавајќи дека бројни престолнини се во контакт со земјите погодени од војната на Блискиот Исток за да најдат дипломатско решение.
Тензиите околу односот кон конфликтот и ставот на Трамп доаѓаат во време кога американскиот државен секретар Марко Рубио патува во Франција во петок на разговори со колегите од групата Г7. Стејт департментот објави дека „ќе се дискутираат заеднички безбедносни прашања и можности за соработка“.
