понеделник, 2 февруари 2026

Поранешниот италијански премиер: Глобалниот поредок се урна

Европа ризикува да стане подредена, поделена и деиндустријализирана ако не се трансформира во „вистинска федерација“, предупреди поранешниот италијански премиер и претседател на Европската централна банка, Марио Драги, денес во говор на белгискиот универзитет Ку Левен, пренесува Јуроњуз.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Според Драги, „моќта бара Европа да се трансформира од конфедерација во федерација“ бидејќи глобалниот поредок „сега се урна“. Во својот говор, кој го одржа при добивањето на почесен докторат, Драги го опиша колапсот на глобалниот поредок, чиј пад го гледа уште од влегувањето на Кина во Светската трговска организација и почетокот на трговијата на западните земји со земја „која имаше амбиција и самата да стане посебен пол на моќ“.

Ова, кажа тој, ја постави сцената за „политичкиот отпор со кој се соочуваме денес“ и на крајот создаде „свет со помалку трговија и послаби правила“ – што е болно, но не е закана само по себе.

„Заканата е она што доаѓа наместо тоа“, рече Драги, посочувајќи на промената во Соединетите Американски Држави. „САД ѝ воведуваат царини на Европа, ги загрозуваат нашите територијални интереси и за прв пат јасно ставаат до знаење дека ја сметаат европската политичка фрагментација за корисна за сопствените интереси“.

Од друга страна, кажа тој, Кина сè уште контролира клучни точки во глобалните синџири на снабдување и е подготвена да ја искористи таа предност со поплавување на пазарите, негирање на клучните суровини и принудување на другите да ги сносат трошоците за сопствените нерамнотежи.

Соочена со обидите на САД да комбинираат партнерство со доминација и со Кина која го одржува својот модел на раст со извоз на сопствените трошоци на други, ЕУ мора значително да ја промени својата структура, рече Драги, предупредувајќи дека „здружувањето на мали земји не создава автоматски моќен блок“.

Тој тврди дека во областите каде што Европа е „федерализирана“, како што се трговијата, пазарната конкуренција, единствениот пазар и монетарната политика – таа е „почитувана како сила и може да преговара како единствен блок“. Како доказ, тој посочи на „успешните“ трговски договори неодамна склучени со Индија и Јужна Америка.

„Таму каде што не сме го направиле тоа – во одбраната, индустриската политика, надворешните работи, ние сме третирани како лабав збир на средно големи држави кои треба да се поделат и соодветно да се постапува со нив“, кажа Драги.

„Група држави кои се координираат останува само група држави – секоја има право на вето, секоја има свој буџет и секоја е предмет на издвојување“. Тој го нарече својот предлог „прагматичен федерализам“ кој „ја крши денешната блокада без да потчини никого“.

„држави членки се приклучуваат. Вратата останува отворена за другите, но не и за оние кои би ја поткопале заедничката цел. Не мора да ги жртвуваме нашите вредности за да станеме моќни“, рече Драги, наведувајќи го еврото како „најуспешен пример“, каде што некои членки на ЕУ започнаа, а други се приклучија подоцна.

„Од сите оние што се нашле меѓу САД и Кина, само Европејците имаат можност самите да станат вистинска сила. Затоа мора да одлучиме: дали ќе останеме само голем пазар, предмет на приоритетите на другите луѓе? Или ќе преземеме потребни чекори за да станеме единствена сила?“, праша тој. „Европа која не може да ги брани своите интереси нема долго да ги зачува своите вредности“.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ