сабота, 4 април 2026

Новинарските здруженија и синдикати: Ескалација на обидот за целосно преземање на независните медиуми во Србија

Одлуката за разрешување на директорот на Н1 Игор Божиќ, донесена од Брент Садлер, е сериозен сигнал дека властите, во координација со новите сопственички структури, влегле во последната фаза на воспоставување контрола врз еден од последните преостанати столбови на независното информирање во Србија, објавија новинарските и медиумските здруженија и синдикати.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Тие ја предупредија меѓународната заедница и јавноста во Србија за „драматичната ескалација на притисоците и обидите за целосно преземање на независните медиуми“ во таа земја.

Тие наведуваат дека разрешувањето на Божиќ не може да се смета за изолирана промена на персоналот, туку како почеток на „поширок процес на отпуштања, притисоци и реструктуирање во редакциите во рамките на Адрија њуз нетворк“.

„Особено загрижувачки е фактот што самите вработени, преку синдикатот Независност во Н1 и Форбс Србија, јавно објавија дека не го гледаат отпуштањето на Игор Божиќ како изолиран потег, туку како почеток на процес што може да ја загрози идната организација на работата, да отвори простор за нови кадровски одлуки и да влијае на уредувачката независност. Синдикатот затоа побара итен состанок со менаџментот и писмени гаранции дека нема план за намалување на бројот на вработени и загрозување на постојната уредувачка независност. Ова дополнително ги потврдува причините зошто новинарските и медиумските организации и синдикатите се длабоко загрижени за развојот на овие медиуми. Овој развој мора да се гледа и во контекст на претходно објавените информации, вклучително и изјавите што укажуваат на директна комуникација помеѓу државната компанија Телеком Србија и претставниците на Јунајтед груп, во кои се споменуваат притисоци поврзани со намалување на обемот на работа и промени во управувачката структура. Овие изјави укажуваат на постоење на координирана стратегија насочена кон неутрализирање на уредувачката независност“.

Тие истакнуваат дека, доколку дојде до промена во уредувачката политика на тие медиуми, Србија би останала без голем дел од независната медиумска сцена. Таквото сценарио би претставувало драматично стеснување на просторот за професионално, критичко и плуралистичко информирање на граѓаните, со непресметливи последици за јавниот интерес и демократскиот поредок, забележуваат тие.

„Овие процеси се одвиваат во контекст на продлабочување на политичката и социјалната криза, карактеризирана со растечки репресивни мерки, апсења, полициска бруталност и систематско потиснување на основните права и слободи. Во такви околности, независните медиуми претставуваат еден од последните механизми за јавна контрола и одговорност на властите“, се наведува во соопштението.

Тие исто така велат дека фактот што сето ова се случува пред изборите во Србија е особено загрижувачко. Одржувањето избори во услови каде што нема простор за критичко новинарство, алтернативни политички гласови и информирана јавна дебата, велат тие, ја доведува во прашање нивната регуларност и демократски легитимитет.

Новинарските и медиумските организации и синдикатите апелираа до Европската Унија, ОБСЕ, Обединетите нации и сите релевантни меѓународни актери да реагираат итно и решително.

„Следењето на ситуацијата повеќе не е доволно. Потребно е веднаш да се ангажираат и да се користат сите достапни политички и дипломатски механизми со цел да се спречи понатамошниот колапс на медиумските слободи и да се заштитат новинарите и медиумите кои се под притисок“.

Тие велат дека отсуството на решителна реакција во овој момент би овозможило „завршување на процесот на заробување на медиумите“ во Србија.

„Во таква средина, властите би останале без никаков надзор, што би отворило простор за понатамошно потиснување на критичкото размислување и колапс на демократските институции“, се вели во соопштението потпишано од: Здружението на медиуми (AM), Здружението на онлајн медиуми (АОМ), Независното здружение на новинари на Војводина (НДНВ), Независното здружение на новинари на Србија (НУНС), Бизнис здружението на локални и независни медиуми Здружението Локален печат, Фондацијата Славко Ќурувија, Гранковниот сојуз на културата, уметноста и медиумите Независност и Здружението на независни електронски медиуми (АНЕМ).

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ