Јанаф веќе ги снабдува Унгарија и Словачка со нафта од други извори, но тие две земји сè уште сакаат да бидат ослободени од санкциите за купување и продажба на тој енергетски извор од Русија, кој е значително поевтин од понудата од други земји. Тие исто така тврдат дека Дружба не е оштетена, но се поставува прашањето зошто МОЛ и Словнефт го прозиваат Јанаф ако, според хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, тој само ги почитува одредбите за санкциите на Европската Унија и Соединетите Американски Држави против Русија. Исто така, не е јасно каква смисла има медијацијата на Европската комисија, извршното тело на Унијата.
„Претпоставувам дека во Будимпешта процениле дека Јанаф, односно Хрватска, е најслабата алка во синџирот“, вели за Дојче веле Давор Штерн, експерт за нафта и поранешен хрватски министер за економија. Тој верува дека врвот на Европската Унија неодамна ја ставил Хрватска во неволја, на некој начин миејќи ги рацете со пораката дека одлуката е на таа земја. Штерн верува дека притисокот врз Јанаф е дел од напорите за враќање на целосни трговски односи со Русија, за што унгарскиот премиер Виктор Орбан и министерот за надворешни работи Петер Сијарто зборуваа во последните денови.
„Се согласувам, контекстот е неразделлив“, вели Штерн, „и сè треба да се земе предвид, особено ситуацијата по блокадата на Ормускиот теснец. Западните и далечните источни пазари одеднаш остануваат без големи количества гориво, што во некои сценарија може дури и да доведе до укинување на санкциите против Русија“.
Штерн истакнува дека му се допаѓа ставот на хрватскиот министер за економија Анте Шушњар кон унгарската влада и МОЛ. „Тој оправдано и самоуверено ги зема работите од својот оддел во свои раце. Од друга страна, имате случај каде што Сијарто зборува во име на МОЛ, додека МОЛ молчи. Сето тоа ми е многу чудно. Покрај сè, фактот дека МОЛ има и рафинерија во Риека, но таа не се споменува кога се прима нафта за Унгарија и Словачка преку Јанаф. Се споменуваат само нивните капацитети, иако Риека би била најевтина. Многу чудно“, додава Штерн.
Политичкиот економист Лука Бркиќ од загрепскиот универзитет Либертас нагласува дека конфузијата околу санкциите се појавила долго пред унгарско-словачката жалба за Јанаф. „Санкциите“, потсетува тој, „прво ги одлучи американско национално тело кое ги прошири своите овластувања далеку над границите на својата надлежност. И во никој случај не велам дека Русија не го заслужува тоа, но проблемот е кога никој овде не го доведува во прашање светот во кој клучните одлуки се донесуваат еднострано, а сите ги трпиме последиците“.
„Порано се преправавме дека не е така, додека денес тоа следи по секој удар. Вистинскиот проблем настанува кога тоа предизвикува тешкотии кои ги трпи цела Европа, дури и пошироко“, изјави Бркиќ за Дојче веле. Тој тврди дека поради ваквите (не)уредени односи, сè помалку останува од она што треба да биде Европската Унија. Лисабонскиот договор, како што забележува, ја дефинира заедничката енергетска политика на ЕУ од 2009 година – но, според него, тоа е само мртва буква на хартија, па затоа Брисел дефинитивно не одлучува за таа политика.
„Уверен сум дека единствената заедничка политика на ЕУ е аграрната, и затоа во овој случај не би ги осудил Унгарија и Словачка само затоа што ги следат своите интереси во кризата. Европската комисија го турна жешкиот компир на Хрватска, а што се однесува до надворешната и економската политика на ЕУ, денес, додека Медитеранот гори, чекаме комесарката на Европската комисија Дубравка Шуица да потапка некого по рамо“, вели Лука Бркиќ и заклучува дека, како Европеец, е огорчен од распространетоста на некомпетентноста и зацврстената бирократија во инаку независните структури на Европската Унија.
