петок, 6 март 2026

Њујорк тајмс: Војната со Иран ја нарушува пресметката на Трамп за брза и евтина војна

Воените операции во странство американскиот претседател Доналд Трамп досега ги базираше на пресметката дека можат да се извршат со минимални американски жртви и економски последици. Сепак, првите денови од војната во Иран веќе сериозно ја доведуваат во прашање таа претпоставка, пишува Њујорк тајмс.

Фото: ЕПА

Објавено на

часот

Сподели

Досега загинаа шестмина Американци, а заливските сојузници се нападнати. Берзите се нестабилни, цените на горивата растат, а американската војска, според некои проценки, троши стотици милиони долари дневно. Во воздушниот напад врз основното училиште за девојчиња во Иран беа убиени 175 лица, објавија локалните здравствени службеници и иранските државни медиуми, додека администрацијата на Трамп тврди дека истражува кој е одговорен за нападот.

Иако копнените сили сè уште не се испратени на иранска територија, администрацијата не ја исклучува таа можност. Министерот за одбрана Пит Хегсет во среда навести дека конфликтот можеби нема да биде краток. „Забрзуваме, а не забавуваме“, им кажа Хегсет на новинарите. „Токму денес пристигнуваат повеќе бомбардери и борбени авиони“.

Одлуката за почнување нов бран ракетни напади врз Иран, кој почна во саботата, следува по серијата, како што неговата администрација ги нарекува, брзи воени успеси кои го охрабрија Трамп.

Под негово водство, американската војска го уапси венецуелскиот претседател Николас Мадуро во брз напад, ги нападна иранските нуклеарни објекти со ненадеен напад, ги таргетираше милитантите Хути во Јемен, уништи голем број осомничени бродови за дрога на Карибите и бомбардираше цели во Ирак, Нигерија и Сомалија како дел од наводни антитерористички операции.

Сите овие акции беа спроведени брзо и, според администрацијата, успешно, со мала цена во американски животи и ресурси. Но, војната која Соединетите Американски Држави и Израел ја почнаа против Иран ризикува да оди подалеку од таквите брзи напади, особено ако администрацијата стане подлабоко вклучена во напорите за промена на режимот.

Пратеникот Џејсон Кроу, демократ од Колорадо и поранешен армиски ренџер кој служел во Ирак и Авганистан, предупреди во средата дека САД го повторуваат патот кон бесконечна војна на кој самиот бил сведок и против кој Трамп водеше кампања.

„По трилиони долари, илјадници американски животи, децении бесконечен конфликт – практично целиот мој возрасен живот, четвртина век американско војување – повторно сме на тоа“, кажа Кроу. „Доналд Трамп водеше кампања со ветување дека ќе ги прекине војните затоа што знаеше дека тоа е она што Американците го сакаат и сè уште го сакаат, а сепак еве нè повторно.“

Трамп го повика народот на Иран да ја „преземе“ својата земја, но не поддржа ниту една специфична група која ќе ја води борбата против владата. Од почетокот на нападот, тој разговараше со курдските лидери, но не се согласи на никаков план да ги вооружи со цел да ја собори иранската влада, потврди во средата портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит.

„Трамп е личност која сака евтини и блескави победи, барем како што тој ги гледа“, вели Џон Хофман, истражувач за одбрана и надворешна политика во Институтот Като. „Сè што слушам од луѓе во администрацијата и од оние блиски до неа е дека по акцијата против Мадуро, тој бил во екстаза.

Се чувствувал некако недопирлив. Но, ова е значително различно од Венецуела. Трошоците веќе се натрупуваат“. Хофман посочува на мртвите американски војници и скокот на цените на нафтата и природниот гас. „Цените на природниот гас во Европа се зголемија за околу 40 проценти, а ситуацијата само ќе се влоши. Тие цени ќе продолжат да растат“, предвидува тој.

Од друга страна, Елиот Абрамс, виш соработник за студии за Блискиот Исток во Советот за надворешни односи, кој работел за тројца републикански претседатели, вклучувајќи го и Трамп, верува дека има големи придобивки од елиминирањето на лидерите на Иран и уништувањето на воените капацитети на земјата.

„Цената досега се животите на американските војници“, вели тој. „Но, придобивките, според мене, се огромни. Тој режим се обидува, а понекогаш и успева, да убива Американци повеќе од 40 години“. Абрамс тврди дека американските жртви можат да останат ниски ако Трамп не испрати копнени сили.

Десеткуваниот ирански режим, смета тој, е во крајна линија во интерес на Америка и нејзините сојузници. „Дури и ако остатоците од режимот останат на власт, тие ќе останат без нуклеарна програма, практично без програма за балистички ракети и без никаква можност за проектирање моќ во регионот“, додава тој.

Но, Хофман не е толку убеден и тврди дека дестабилизираниот Иран би можел да претставува огромен ризик за Америка и нејзините сојузници. „Ако планот е навистина да се вооружат етничките сепаратистички групи и да се обиде да се балканизира Иран, тоа не само што би била посредничка војна од размер што САД никогаш не воделе на Блискиот Исток, туку би наметнале и огромни трошоци за целиот регион“, вели тој.

Во такво сценарио, предупредува Хофман, „веројатно зборуваме за масовни бегалски бранови и време и простор за групи како ИСИС повторно да се појават“. Па заклучува: „Ова се групи кои се хранат со хаос. Ова ја отвора Пандорината кутија“.

ТОП ВЕСТИ

ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ