Истражувачите анализирале стотици научни трудови и процени на ризик и утврдиле дека околу 90 проценти од нив ја потцениле основната висина на морето долж бреговите во просек за околу 30 сантиметри. Проблемот е многу почест во земјите од Глобалниот Југ, во Пацификот и во Југоисточна Азија, а поретко во Европа и долж атлантските брегови.
Причината е несогласување во начинот на кој се мерат височините на копното и на морето, објаснува коавторот на студијата Филип Миндерхауд од Универзитетот и истражувачки центар Вагенинген во Холандија. Кога се користат сателитски и копнени модели, често не се земаат предвид сите фактори таму каде што морето се среќава со копното.
Многу студии како почетна точка ја користеле висината „нула метри“, без да го земат предвид реалното ниво на морето со бранови, плими, струи и температурни промени. Во некои делови од Индо-Пацификот, таа разлика може да достигне и околу еден метар, велат научниците.
Ако почетната висина на крајбрежните води се пресмета попрецизно, тогаш порастот на нивото на морето од малку повеќе од еден метар до крајот на веков би можел да поплави до 37 проценти повеќе копно и да изложи на ризик дополнителни 77 до 132 милиони луѓе, покажува студијата.
„Има многу луѓе чиишто ризици од екстремни поплави се значително поголеми отколку што се мислеше“, вели климатскиот научник Андерс Леверман од Потсдамскиот институт за истражување на климатските влијанија. Југоисточна Азија, каде што студијата открива најголеми разлики, веќе е меѓу најзагрозените региони.
Во островската држава Вануату, на пример, крајбрежјето во последните години видно се повлекло. Плажите се еродирани, дрвјата покрај брегот се откорнати, а некои куќи се наоѓаат на околу еден метар од морето при плима. На островот Амбае, патот од аеродромот до едно село бил преместен подалеку од брегот поради навлегувањето на водата.
„Овие студии не се само зборови на хартија. Тоа се вистински животи и егзистенции“, вели 17-годишната климатска активистка Вепаиамеле Триеф од Вануату.
Студијата укажува дека клучниот проблем е почетната точка во пресметките. За да се утврди колку копното е повисоко од морето, мора точно да се знаат и висината на копното и нивото на водата. Но во многу анализи се претпоставувало дека нулата во податоците за височината на копното е исто што и нивото на морето — што не е точно.
Некои научници сметаат дека авторите можеби го преувеличуваат проблемот. Според нив, локалните власти добро ги познаваат условите на своите брегови и ги земаат предвид при планирањето.
Сепак, истражувањето доаѓа во време кога еден извештај на УНЕСКО предупредува и на празнини во разбирањето на тоа колку јаглерод апсорбира океанот. Заедно, овие наоди сугерираат дека владите можеби ги планираат климатските и крајбрежните ризици со нецелосна слика за промените во океаните.
„Порастот на нивото на морето не го менува само крајбрежјето — тој ги менува и нашите животи“, вели климатскиот активист Томпсон Натуоиви од организацијата Спасете ги децата Вануату. „Не зборуваме за иднината — зборуваме за она што се случува сега.“
