Курдите во северен Ирак изградија релативно стабилен, полуавтономен регион во еден од најнестабилните делови на светот. Но војната во соседството сега ја доведува во прашање нивната неутралност. „Курдите не смеат да бидат врвот на копјето во овој конфликт“, изјави висок претставник на Владата на Курдистанската регионална управа.
Курдските власти се гордеат со тоа што одржуваат односи со сите страни, но Техеран во петокот го промени тонот и испрати остра порака за иранските курдски милитанти што се засолнети преку границата. Иранскиот претставник Али Акбар Ахмадијан предупреди дека, доколку овие групи продолжат да дејствуваат од територијата на ирачки Курдистан или се обидат да влезат во Иран од таму, „сите објекти во Курдистанскиот регион на Ирак ќе бидат масовно погодени“.
Според курдските претставници, иранските власти дополнително ја потврдиле оваа закана и преку директни телефонски контакти. „Не им се потребни хиперсонични ракети за да ни нанесат штета. Двесте дронови ‘шахед’ би можеле да предизвикаат огромна штета. Ние немаме системи за противвоздушна одбрана“, предупреди еден функционер.
Нејасните сигнали од Вашингтон дополнително ја комплицираат ситуацијата. Американскиот претседател Доналд Трамп испрати различни пораки за тоа што сака да постигне во Иран – понекогаш повикува на промена на режимот, но без да објасни како тоа би се спровело. „Остануваме неутрални затоа што не ни е јасно што точно сакаат САД – целосна промена на режимот или само промена на раководството“, рекол курдскиот претставник. Тој додал дека без копнена воена операција е тешко да се замисли вистинска промена на режимот, а според нивните процени САД немаат намера да испраќаат копнени сили.
Трамп разговарал со двајца курдски лидери по почетокот на војната, но не побарал од нив поддршка за евентуална инвазија на Иран.
Иако САД и Израел водат заедничка воена операција, нивните цели не се целосно исти. Според курдски извори, Израел има многу поагресивен пристап, особено кога станува збор за поттикнување на иранските Курди да се вклучат во борбите. „Израел сака целосно уништување на сегашниот поредок во Иран и нема да застане додека тоа не се случи“, рекол еден функционер. Според него, САД би можеле да прифатат ограничена промена во иранското раководство, нешто што тој го опиша како „делумна промена на режимот“.
Од иранската курдска група ПЈАК за Аксиос рекле дека нивни вооружени членови веќе се наоѓаат во Иран, но додаваат дека поголемо востание нема да се случи без поддршка од САД. „Во минатото имаше две големи востанија што не беа поддржани, што му овозможи на режимот да опстане“, рекол еден од лидерите на групата, нагласувајќи дека се во контакт со американски функционери, но не и со израелската влада или нејзината шпионска агенција Мосад.
Ирачките Курди засега се обидуваат да спречат милитантите да започнат напади од нивна територија. Борците Пешмерга успеаја да ги блокираат таквите обиди, рекле за Аксиос претставници од Курдската демократска партија.
Курдското раководство одлучило засега да остане неутрално, делумно и поради страв дека САД би можеле повторно да ги напуштат, како што се случувало во минатото. „Имаме проблем со довербата. Кој ќе нѐ брани нас ако режимот во Иран на крај го преживее ова?“, праша еден функционер.
Дополнителен фактор е тоа што иранските курдски борци во Ирак не се толку искалени во борба како курдските сили што се бореа во Сирија и им недостигаат обука, бројност и опрема за да изведат ефикасна инвазија, велат ирачко-курдски претставници.
Курдските претставници очекуваат Трамп успехот од војната да го мери според четири цели: уништување на иранската морнарица, ракетната програма, мрежата на вооружени сојузници и нуклеарната програма. Но тие истовремено потсетуваат дека американскиот претседател има уште само три години на функцијата.
„Иранците имаат илјадагодишно трпение“, рекол еден курдски функционер. „Тие знаат дека за неколку години може да има нов претседател во САД, а никој не знае што ќе се случи во Израел. Нивната стратегија е едноставно да го надживеат ова.“
