Куба е во длабока криза, закрепнувајќи од четиригодишен економски пад влошен од хиперинфлацијата и емиграцијата на речиси 20 проценти од населението, а 67-годишната комунистичка власт е на најслаби нозе досега.
По успешната воена операција на САД против кубанскиот сојузник Венецуела на почетокот на јануари, администрацијата на Трамп активно работи на промена на режимот, пишува Гардијан.
Американската стратегија ги фрустрира сојузниците
Разговорите со повеќе од пет високи дипломати од различни земји откриваат поплаки дека привремениот шеф на дипломатската мисија на САД Мајк Хамер не изложил никаков детален план освен изгладување на островот со тоа што ќе му се прекине нафта.
Еден од нив кажа: „Се зборува за човекови права и дека ова е година на промени за Куба, но многу малку за тоа што следува потоа“.
Некои се надеваат дека гласините за разговори на високо ниво во Мексико меѓу кубанската влада и американските претставници би можеле да доведат до договор, но засега нема знаци на напредок. Други ги полагаат своите надежи на неодамнешните коментари на американскиот државен секретар Марко Рубио во Минхен, кој како „потенцијален пат напред“ го наведе давањето на кубанскиот народ „повеќе слобода, не само политичка, туку и економска“.
Сепак, дипломатите во Хавана се подготвуваат за алтернативна тактика: изгладување на земјата додека луѓето не излезат на улиците, што би овозможило американска интервенција.
„Се обидуваме да останеме смирени“, кажа еден амбасадор. Друг додаде: „Амбасадите се засновани на планирање за неочекуваното, се надеваме пред да стане очекувано“.
Нафтената блокада го парализираше островот
Загриженоста е зголемена од веста дека недостигот на гориво ги попречува напорите на Светската програма за храна на ОН (ВФП) за ублажување на страдањата предизвикани од минатогодишниот ураган Мелиса. Организацијата сега мора да подготви планови за нова, многу поголема криза.
„Веќе ги гледаме ефектите врз достапноста на свежи производи во градовите“, кажа Етјен Лабанд, директор на ВФП за Куба.
Дипломатите изразија загриженост за брзината со која недостигот на гориво за електрична енергија, вода и транспорт на храна може да предизвика екстремно страдање. „Прашање е на недели“, кажа еден од нив. „Се смета дека луѓето во руралните села како Вињалес би можеле да се снајдат добро, но жителите на градовите би биле во ужасен ризик“.
Кризата е предизвикана од извршна наредба потпишана од Доналд Трамп во јануари, со која се воведуваат тарифи за секоја земја што ја снабдува Куба со нафта. Заканата се покажа како ефикасна и покрај незадоволството на Кина и Русија.
Дури и Мексико, кое ја замени Венецуела како најголем снабдувач минатата година, престана да испраќа танкери. Мексиканската претседателка Клаудија Шајнбаум предупреди на хуманитарна катастрофа и испрати 800 тони помош.
„Никој не може да го игнорира она низ што минува кубанскиот народ во моментов поради многу неправедните санкции кои ги наметнаа Соединетите Американски Држави“, кажа таа.
На прием во американската резиденција на 28 јануари Хамер, зборувајќи за 68-годишното ембарго, им кажа на гостите: „Кубанците со години се жалат на „блокадата“, а сега доаѓа вистинската блокада“. Набрзо потоа, тој отпатува во Рим на разговори со Ватикан, чие влијание на островот расте.
Туризмот е на работ на колапс
Последиците од американската нафтена блокада се почувствуваа побрзо отколку што кој било очекуваше, што дополнително ги загрижи дипломатите.
Сите три авиокомпании кои превезуваат туристи од Канада ги прекинаа летовите оваа недела поради недостиг на гориво за авиони на островот.
Две руски компании ги следеа, а сите пет превозници го почнаа процесот на враќање на патниците. Во 2025 година, со 750 илјади посетители, Канаѓаните беа убедливо најбројни туристи на Куба, додека Русите беа трети најбројни.
Во средата и Министерството за надворешни работи на Британија ги ажурираше своите препораки, советувајќи само неопходни патувања на островот.
Прилагодување на живот без гориво
Додека се засилува парализирачкиот ефект на ембаргото врз способноста на кубанската влада да заработува девизи, Кубанците надвор од дипломатските енклави почнаа да се подготвуваат за живот без гориво. „Почнува да се чувствува како ракетната криза од 1962 година“, кажа еден жител. „Дури и тогаш сонцето сјаеше, а луѓето си тераа работа, но под облак на вознемиреност“.
Владата веќе ги затвори универзитетите, средните училишта и небитните владини канцеларии и го намали јавниот превоз. Адриан Родригез Суарез, 22-годишен студент по нуклеарна физика, добил инструкции да се врати во родниот Олгуин од студентски дом во Хавана и да продолжи со учењето од далечина.
„Ги слушнавме вестите во четвртокот и оттогаш секој што можеше си замина. Она што ме загрижува е ситуацијата во мојата покраина. Надвор од Хавана, достапноста на електрична енергија е значително помала“, кажа тој. Други се свртеле кон социјалните медиуми.
„Се мажам во март и токму сега ми рекоа дека свадбите за тој месец ќе бидат откажани. Дали некој има некакви информации?“, напишал еден корисник на Фејсбук. Некои се обидуваат да помогнат, како возач на мото-такси кој објавил: „Луѓето што одат во болницата Каликсто во Хавана за хемотерапија, дијализа и итни случаи се транспортираат бесплатно“. Жителите се прилагодуваат на новата ситуација.
Еден човек во населбата Ла Лиса во Хавана прави и продава дрвени шпорети. Жена од руралниот град Санкти Спиритус вели: „Мајка ми полудува со ова готвење на јаглен“, додавајќи дека во спротивно ќе мора да „напише тестамент и да ѝ го остави шпоретот на јаглен на својата ќерка како единствено наследство“.
Напнатост во празните барови на Хавана
Во меѓувреме, дипломатите подготвуваат планови за заминување ако ситуацијата одеднаш се влоши. „Која е поентата да бидеме тука ако не можеме да работиме?“, праша еден.
Во центарот на Хавана, местата што го направија градот една од најомилените дестинации во светот сега се тивки. Во барот Јарини, еден од најмодерните покриви во градот, една топла вечер биле зафатени само две маси.
Гостите не биле ниту локални жители ниту туристи, туку војна дописници на пауза од зимата во Украина, надевајќи се дека ќе известуваат за падот на една од последните комунистички држави во светот.
