Спасувањето се одвивало со речиси совршена прецизност. Под закрила на ноќта, американските командоси се провлекле длабоко во Иран, незабележани, се искачиле на гребен висок 7.000 стапки и го извлекле заглавениот американски специјалист за оружје на безбедно место, префрлајќи го кон тајната точка за средба пред зори во неделата.
Потоа сè запрело.
Два авиони Ем-Си-130, кои пренеле дел од приближно 100-те специјални оперативни сили на нерамниот терен јужно од Техеран претрпеле механички дефект и не можеле да полетаат, изјавил американски службеник за Ројтерс, под услов да остане анонимен.
Одеднаш, елитните командоси дошле во ризик да останат зад непријателските линии.
Нивните команданти донеле високоризична одлука, наредувајќи дополнителни авиони да влезат во Иран за да ја извлечат групата во бранови — одлука поради која елитните командоси чекале неколку напнати часа.
„Ако имало момент ‘по ѓаволите’, тоа бил тој“, рекол службеникот, кој ѝ припишува заслуга на брзата одлука за спасување на ситуацијата. Службеникот, заедно со други што зборувале за Ројтерс за оваа приказна, добиле анонимност за да зборуваат отворено за операцијата.
Ризикот се исплател. Спасувачката сила била извлечена во фази, а американските трупи ги уништиле оштетените авиони Ем-Си-130 и уште четири дополнителни хеликоптери во Иран, наместо да ризикуваат да остават чувствителна опрема зад себе.
Пентагон не одговорил веднаш на барањето за коментар.
Успешната евакуација ѝ ставила крај на една од најопасните епизоди од петнеделниот конфликт, спречувајќи можна катастрофална загуба на американски животи и ублажувајќи ја растечката криза за претседателот Доналд Трамп додека тој размислува дали да ја ескалира војната, која веќе однесе илјадници животи.
Соборениот пилот се криел, остварил контакт
Спасениот американски специјалист за оружје бил вториот од двајцата членови на екипажот на борбениот авион Ф-15Е страјк игл за кој Иран соопшти во петокот дека бил погоден од неговата противвоздушна одбрана. Американскиот службеник рече дека авионот летал над покраината Исфахан кога бил соборен и двајцата воздухопловци се катапултирале одделно. Пилотот бил спасен, додека вториот воздухопловец останал во Иран.
Американските воздушни екипажи се обучуваат за техники на преживување, избегнување, отпор и бегство ако бидат соборени зад непријателските линии, но малкумина течно зборуваат персиски и тешко остануваат незабележани додека бараат спас.
Американски извор запознаен со некои оперативни детали рекол дека американскиот офицер, за кого Трамп рече дека има чин полковник, го истегнал зглобот на ногата и се криел во пукнатина на врвот на рид.
Службеникот рекол дека воздухопловецот подоцна воспоставил контакт со американската војска и се идентификувал — клучен чекор за да се осигури дека спасувачките сили не влегуваат во стапица.
ЦИА претходно водела кампања на измама, надевајќи се дека ќе го збуни Техеран со подметнување информации во Иран дека американските сили веќе го пронашле исчезнатиот воздухопловец и го преместуваат пред да започне операцијата, рекол висок службеник од администрацијата на Трамп.
Но американската војска презела дополнителни чекори, заглушувајќи ги електронските системи и бомбардирајќи клучни патишта околу локацијата за да спречи луѓето да се приближат, рекол извор запознаен со планирањето.
Изворот за Ројтерс рекол дека авионите што на крајот биле испратени за извлекување на воздухопловецот и спасувачките сили биле многу помали турбопропелерски летала, способни да слетуваат на мали аеродроми и релативно лесни.
Во текот на операцијата, Белата куќа, Пентагон и Централната команда на американската војска биле невообичаено тивки. Трамп бил толку тивок што еден локален новинар отишол да провери дали се наоѓа во болницата Волтер Рид.
Откако мисијата била завршена, Трамп триумфално ликувал.
„Во изминатите неколку часа, Војската на Соединетите Американски Држави изведе една од најсмелите операции за пребарување и спасување во американската историја“, рече Трамп во изјава, додавајќи дека воздухопловецот е повреден, но „ќе биде сосема добро“.
Погодени американски авиони
Почетната потрага наишла на жесток отпор од Иран кога започнала во петокот, откако пилотот на Ф-15 првично бил спасен.
Ројтерс во петокот објави дека два хеликоптери блек хок вклучени во потрагата биле погодени од ирански оган, но успеале да излезат од иранскиот воздушен простор.
Во одделен инцидент, пилот се катапултирал од борбен авион А-10 вартог откако бил погоден над Кувајт и се урнал, изјавиле службеници, иако степенот на повредите на екипажот не бил јасен.
Во конфликтот се убиени 13 припадници на американската војска, а повеќе од 300 се ранети, соопшти Централната команда на САД. Ниту еден американски војник не бил заробен од Иран.
Додека Трамп постојано се обидува да ја прикаже иранската војска како разорена, нејзината способност повторно и повторно да ги погодува американските авиони е значајна, велат воени експерти.
Иранската здружена воена команда Хатам ал-Анбија во саботата соопшти дека во петокот употребила нов систем за противвоздушна одбрана за да гаѓа еден американски борбен авион.
Ројтерс прв објави за американските разузнавачки податоци што покажуваат дека Иран сѐ уште има ракетни и беспилотни капацитети.
До пред нешто повеќе од една недела, САД можеле со сигурност да утврдат дека уништиле околу една третина од иранскиот ракетен арсенал.
Статусот на уште околу една третина бил помалку јасен, но бомбардирањата веројатно ги оштетиле, уништиле или закопале тие ракети во подземни тунели и бункери, рекле извори на Ројтерс.
Опуштен по успешното спасување, Трамп во неделата остро му се закани на Техеран ако не го отвори Ормускиот теснец за проток на нафта, кој е од витално значење за светската економија.
