Минатата година, Кина ја плати последната рата од својот придонес од 480 милиони долари на 27 декември. Само Северна Кореја го плати последниот дел од својот долг од околу 157.000 долари подоцна, на 30 декември. Доцнењата се случија бидејќи Пекинг се обидува да го прошири своето влијание во ОН и да се промовира како лидер на алтернатива на светскиот поредок предводен од Соединетите Американски Држави, оценува британскиот весник.
Како најголеми економии во светот, Кина и САД, кои исто така редовно доцнат со плаќањата, се главните фактори зад буџетот на ОН. „Не можеме да го спроведеме нашиот буџет и да ги планираме расходите ако сите членки не платат целосно и на време“, вели контролорот на ОН Чандрамули Раманатан. Организацијата на Обединетите нации мораше да ги намали трошоците за редовни операции во својот буџет за 2025 година за 17 отсто, или околу 600 милиони долари.
Членките ја финансираат ОН и нејзините агенции преку два канали: „проценети придонеси“, кои се договорни обврски и го покриваат редовниот буџет на ОН од 3,7 милијарди долари, вклучувајќи го Генералното собрание, како и буџетот за мировни операции од 5,6 милијарди долари; и „доброволни придонеси“, кои го сочинуваат поголемиот дел од нејзините приходи.
Уделот на Кина во редовниот буџет се зголеми од 0,99 отсто во 2000 година на 20 отсто, или 680 милиони долари, во 2025 година, што е речиси еднакво на уделот на САД од 22 отсто. На 30 април, САД должеа околу 1,5 милијарди долари, а Кина должеше 597 милиони долари во редовни буџетски придонеси за 2025 година. САД должеа уште 1,5 милијарди долари, а Кина должеше 587 милиони долари во буџетски придонеси за мировни операции.
„Кинезите секогаш доцнат со плаќањата и не наведуваат причини“, вели дипломат во Женева кој работи со ОН. Заедно со САД, доцнењата на Кина би можеле да создадат прилично голема криза со ликвидноста за ОН, објасни дипломатот.
Многу земји не ги плаќаат редовно своите придонеси, вклучувајќи ги и САД, кои ги одложуваат плаќањата според својот фискален календар. Анкета на истражувачкиот центар Пју покажа дека само 53 од 193-те членки на ОН ги платиле своите придонеси на време секоја година од 2019 година, додека податоците на ОН покажаа дека 41 земја останале во долг до крајот на 2024 година.
Според правилата на ОН, сите непотрошени средства секоја година, дури и ако се платат доцна, се сметаат за придонеси за следната година – што значи дека доцнењата во плаќањата им овозможуваат на операциите на ОН да заштедат пари за земјите донатори.
Покрај доцнењата во плаќањето на редовните придонеси, Кина, исто така, плаќа релативно ниски доброволни придонеси во мрежата на хуманитарни агенции на ОН, кои се нивниот главен извор на финансирање, во однос на нејзината големина, според експертите.
На прашањето за доцнењето на плаќањата, мисијата на Кина во ОН кажа: „Секретаријатот на ОН треба да го подобри своето планирање и управување со буџетот за трошење за да го намали финансиското влијание на различните рокови за плаќање од страна на земјите членки. Доцнењата во плаќањето на придонесите поради процедурални причини се значително различни по природа и влијание од долгорочното неплаќање на огромни износи од страна на најголемиот придонесувач.“
Дејвид Шефер, виш соработник во Советот за надворешни односи, кажа дека, со оглед на фокусот на Кина на насочување на системот на ОН кон сопствена гледна точка, „за мене е малку необјасниво зошто ги одложуваат плаќањата.“
Пекинг ги нападна САД поради доцнењето на плаќањата, како и повлекувањето на Трамп од организации како што се Светската здравствена организација (СЗО) и Советот за човекови права. САД поставија ограничувања за финансирање на мировните мисии на ОН и планираат да се повлечат од УНЕСКО следната година.
Пекинг вети дека ќе го зголеми финансирањето на СЗО за да ја пополни празнината што ја оставија САД. Но, тој сè уште не се обврзал на значајни доброволни придонеси, а неговите минати придонеси заостануваат зад американските.
Вашингтон уплати вкупно 13 милијарди долари во системот на ОН во 2023 година, од кои три четвртини беа доброволни прилози, според податоците на ОН. Кина таа година уплати 2,3 милијарди долари, од кои 150 милиони беа доброволни. „Во две третини од приходите што всушност ги финансираат ОН, Кина придонесува занемарливи износи“, рече Кортни Фанг, вонреден професор на Универзитетот Маквори.
