Исто како што европските земји мора радикално да ги зајакнат своите армии за да добијат поголема автономија, така, според официјалните лица во Берлин, германскиот разузнавачки апарат мора да стане значително поспособен.
„Сакаме да продолжиме со тесната соработка со Американците“, изјави за Политико Марк Хенрихман, претседател на специјален комитет во германскиот Бундестаг кој ја надгледува работата на разузнавачките служби. „Но, ако некој претседател, кој и да е, одлучи во иднина да продолжи сам без Европејците… тогаш мора да можеме да стоиме на свои нозе“.
Германските лидери веруваат дека потребата за ова е особено итна во нивната земја, каде што службата за надворешно разузнавање БНД е многу построго ограничена со закон отколку разузнавачките агенции во други земји. Овие ограничувања произлегуваат од заштитните мерки намерно воспоставени по Втората светска војна за да се спречи повторување на злоупотреби како оние што ги извршил нацистичкиот разузнавачки апарат.
Меѓутоа, тие ограничувања имаа и ненамерна последица да ја направат Германија особено зависна од САД за собирање разузнавачки информации, што сега се гледа како потенцијална опасност.
„Разузнавачката работа е таква што секогаш се поставува прашањето: Што ти ми нудиш мене, што јас ти нудам тебе?“, кажа Хенрихман. „И ако Германија е само таа што зема, ризикот е едноставно преголем“.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц сега сака да ја зајакне и ослободи службата за надворешно разузнавање на својата земја, давајќи ѝ многу пошироки овластувања за спроведување саботажи, спроведување офанзивни сајбер операции и спроведување поагресивна шпионажа.
Торстен Фрај, службеник во канцеларијата на канцеларот одговорен за реформа на разузнавачкиот сектор, оваа недела ги спореди тие планови со „Цајтенвенде“, односно „историската пресвртница“ која поранешниот германски канцелар Олаф Шолц ја прогласи по целосната инвазија на Русија врз Украина. Потоа Берлин најави големи инвестиции во зајакнување на долго запоставените вооружени сили.
Сличен пресврт, рече Фрај, „сега мора да се примени и на нашите разузнавачки служби“.
Наследството на нацизмот
Германската разузнавачка служба БНД е основана во 1956 година со законски ограничувања насочени кон спречување на повторување на злоупотреби какви што извршиле нацистичкиот Гестапо и СС – иако во тоа време многу од нејзините агенти биле поранешни нацисти, наведува Политико.
За строго да се одвои БНД од полицијата и да се спречи мешање во внатрешните работи, службата била ставена под надзор на кабинетот на канцеларот и поврзана со строг парламентарен механизам за контрола. Нејзините овластувања биле ограничени на собирање и анализа на разузнавачки податоци. На агентите не им е дадено законско право да интервенираат за да ги спречат забележаните закани.
Ваквите ограничувања продолжуваат до ден-денес. Германските шпиони, на пример, можат да дознаат за планови за претстоен сајбер-напад преку надзор, но се практично немоќни сами да го спречат. Тие можат да прислушуваат разговори со строг правен надзор, но не можат да извршат саботажа за да неутрализираат откриена закана.
Строгите германски закони за заштита на податоци – кои во голема мера се реакција на наследството на источногерманската тајна полиција, Штази – дополнително го ограничуваат БНД. Агенцијата, на пример, мора да ги отстрани личните информации од документите пред да ги предаде на други разузнавачки агенции.
Според германските претставници ваквите ограничувања повеќе не се оправдани, особено во контекст на растечката закана од руска саботажа.
„Ако има напад врз Германија, тогаш според мене не е доволно само да се набљудува – мора да можеме да се одбраниме“, вели Фрај, службеник во канцеларијата на канцеларот задолжен за реформа на БНД. „Сите други земји во светот што имаат соодветни служби го прават тоа“, додава тој.
Како последица на слабоста на германскиот разузнавачки систем, земјата во голема мера се потпира на тајните активности на САД за да спречи планирани напади. САД, на пример, издадоа предупредувања за наводен руски заговор за атентат врз извршниот директор на Рајнметал, како и за план на чеченски државјанин за напад врз израелската амбасада во Берлин. Според Билд, кој се повикува на доверлив документ на таа служба, само околу два проценти од предупредувањата за терористички закани доаѓаат од самата БНД.
Без споделување на американските разузнавачки информации, „ние сме беспомошни“, кажа министерот за надворешни работи Јохан Вадефул во радио интервју претходно оваа недела. „Тоа е сурова реалност од која не можам никого да поштедам.“
„Игра без правила“
Германските претставници беа потресени кога Вашингтон минатиот март привремено ја суспендираше размената на разузнавачки податоци со Украина со цел да изврши притисок врз Киев за време на мировните преговори со Русија. Таа епизода покажа дека администрацијата на Трамп е подготвена да ја искористи доминацијата на Америка во собирањето разузнавачки информации како лост за притисок врз сојузниците.
Неколку месеци подоцна, Мерц вети значително да ги зголеми можностите на БНД.
„Повеќе ништо не се подразбира, проверените правила повеќе не важат“, кажа Мерц во говорот пред претставници на агенцијата. „Со оглед на одговорноста што ја носиме во Европа, имајќи ја предвид нашата големина и економска сила, нашата амбиција е БНД да работи на највисоко можно ниво во однос на разузнавањето“.
Владата на Мерц го зголеми буџетот на БНД за околу 26 проценти, на 1,51 милијарди евра оваа година. Канцеларот, исто така, работи на олабавување на прописите за заштита на податоците на кои подлежи БНД, што би овозможило користење на вештачка интелигенција и препознавање на лица.
Кабинетот на канцеларот се надева дека ќе го стави целиот пакет предложени реформи на гласање во парламентот до есен.
Сепак, веројатно ќе останат на сила значајни ограничувања за БНД. Според германските медиуми, кои се повикуваат на нацрт-предлогот, проширените овластувања на агенцијата ќе бидат условени од тоа Советот за национална безбедност во канцеларијата да прогласи „специјална разузнавачка ситуација“, што исто така е предмет на одобрување од двотретинско мнозинство од пратениците во парламентарниот комитет кој ја надгледува работата на БНД. Сепак, многу членови на владејачката коалиција во Германија сè уште веруваат дека предложените измени ќе ја стават земјата во многу подобра позиција да се одбрани.
„Оние што работат против нас, руските државни актери, руските сајбер-фабрики, работат на ист начин како што некогаш работеле нацистичките разузнавачки служби“, изјави за Политико Хенрихман, конзервативен пратеник кој ја предводи таа парламентарна комисија. „Во игра без правила, не можеме да стоиме настрана и да си наметнуваме вештачки ограничувања“.
